RozemarijnOnline




Gastenboek van RozemarijnOnline






















Gastenboek literaire website RozemarijnOnline

Vraag en antwoord

home           gastenboek




Onderwerp: Gedicht Campert
(17 februari 2016)


Beste Rozemarijn,

Ik heb u vorig jaar ook al gemaild over het gedicht 'Een vers' van Bertus Aafjes. De informatie die u mij gaf was uitermate bruikbaar en heeft me een goed cijfer opgeleverd.

Helaas door omstandigheden moet ik dit jaar over doen en heb ik weer dezelfde opdracht gekregen, wel met een, in mijn ogen, makkelijker gedicht. Voor ik alles in elkaar zet, wil ik u graag nog om hulp, advies en informatie vragen voor wat betreft het gedicht 'Verzet begint niet met grote woorden' van Remco Campert.

Alvast bedankt!

Met vriendelijke groet, Timothy.

---

Iemand stelt de vraag. 2


Verzet begint niet met grote woorden
maar met kleine daden

zoals storm met zacht geritsel in de tuin
of de kat die de kolder in z'n kop krijgt

zoals brede rivieren
met een kleine bron
verscholen in het woud

zoals een vuurzee
met dezelfde lucifer
die de sigaret aansteekt

zoals liefde met een blik
een aanraking iets dat je opvalt in een stem

jezelf een vraag stellen
daarmee begint verzet

en dan die vraag aan een ander stellen.



Remco Campert
In: Betere tijden (Amsterdam, 1970).





Antwoord     (18 februari 2016)


Dag Timothy,

Wat jammer dat je het jaar moet overdoen. Kan gebeuren.

Ik denk dat je gelijk hebt dat dit gedicht van Remco Campert heel wat makkerlijk te begrijpen is dan de sonnetten over de oudheid van Bertus Aafjes. Het gedicht 'Verzet begint niet met grote woorden' maakt deel uit van een cyclus van 3 gedichten, met de titel 'Iemand stelt de vraag'. Het gedicht 'Verzet begint ...' is het 2e gedicht van deze 3 gedichten. Ik begrijp dat het enkele om dat 2e gedicht gaat.

Voordat je naar het gedicht zelf gaat kijken, is het heel belangrijk om iets te weten over het leven van Remco Campert. Hij is namelijk de zoon van Jan Campert, die een heel beroemd gedicht heeft geschreven over een executie van vijftien verzetstrijders en drie stakers in de Tweede Wereldoorlog, 'Het lied der achttien doden'. Dit gedicht werd tijdens de oorlog al verspreid in illegale bladen.

Jan Campert (Remco's vader dus) was zelf ook actief in het verzet. Hij heeft zo'n 20 joden helpen ontsnappen naar België. In juli 1942 werd hij daarbij echter opgepakt door de Nazi's en naar een concentratiekamp gestuurd. Hij overleed in januari 1943 aan ziekte in concentratiekamp Neuengamme. Hij was toen 41 jaar oud. Zijn zoon Remco Campert was toen nog maar 14 jaar.

Als Remco Campert schrijft over 'Verzet begint met...', dan is dat geen neutraal onderwerp voor hem, zijn eigen vader is doodgegaan doordat hij zich verzette.


Dan over het gedicht.

Het gedicht zegt eerst hoe verzet niet begint (r. 1), dan hoe verzet wel begint (r. 2) en geeft dan een hele reeks voorbeelden van hoe verzet kan beginnen.

Verzet moet je doen, het begint met kleine daden die kunnen uitgroeien, zoals bijv. zacht geritsel kan uitgroeien tot een storm, een kleine bron kan uitgroeien tot een brede rivier, een lucifer kan leiden tot een vuurzee en een blik kan leiden tot liefde.

Het kleine waarmee verzet kan beginnen, is jezelf een vraag te stellen. De manier waarop het dan kan uitgroeien, is de vraag aan een ander te stellen.

Het is een geweldloze vorm van verzet die Campert hier schetst: mensen worden aangezet tot nadenken, kritisch zijn. En het lijkt misschien een kleine stap, een vraag stellen, maar Campert heeft daarvoor in duidelijke beelden geschetst waar zo'n klein begin toe kan leiden: een storm, een rivier, een vuurzee.


Wat vorm betreft is het gedicht één lange zin (het begint met een hoofdletter en eindigt helemaal achteraan met een punt), waarin een opsomming voorkomt die steeds begint met het herhaalde woord 'zoals'. Het is een vrij vers, zonder kenmerken als een vast metrum of een rijmschema. Campert wordt ook gerekend tot de stroming van de Vijftigers, die vrije verzen schreven.


Ik hoop dat je hiermee weer een stapje verder komt met de bespreking van dit gedicht. Veel succes ermee, enne.. sterkte met dit jaar. Gewoon zelfvertrouwen houden, dan komt het uiteindelijk altijd allemaal goed.

Met vriendelijke groet,

Rozemarijn.

Gedichten met een bespreking

---

meer lezen:

https://nl.wikipedia.org/wiki/Jan_Campert

https://nl.wikipedia.org/wiki/Het_lied_der_achttien_dooden








Versanalyse en interpretatie


Home           Gastenboek