RozemarijnOnline




P.A. De Génestet

onderzoeksnota
1993






























Deze nota is geschreven in 1993 in het kader van het onderzoekscollege ‘De Nederlandse versvertelling in de negentiende eeuw’ onder begeleiding van dr. J.R. van der Wiel (Nederlandse taal- en letterkunde, Universiteit Utrecht).



Er staan nog vijf nota’s met historisch letterkundig onderzoek integraal op deze site:

- Katharyne Lescailje
- Tristan en Isolde
- De brulocht
- Het tabernakel
- Doctoraalscriptie
  Hadewijch en
  Ruusbroec

klik hiervoor op: Historische letterkunde







‘Vroolijk Rijm is balsem voor mijn smarte!’

De versvertellingen van P.A. de Génestet
en de humorcultus in de 19e eeuw

door Rozemarijn van Leeuwen
(© 1993)



 



Woord vooraf



In deze nota, geschreven in het kader van de collegereeks over het genre van de versvertelling in de negentiende eeuw, staan de drie versvertellingen van P.A. de Génestet centraal: 'Fantasio' (1847-48), 'De Sint-Nikolaasavond' (1849) en 'De Mailbrief' (1858).

De doelstelling voor de nota was in beginsel om een inleiding te schrijven voor een (fictieve) uitgave van het werk, aangevuld met een algemener onderzoek dat betrekking had op het genre 'versvertelling'. Uiteindelijk bleek het voor mij moeilijk om deze tweedeling in mijn nota te handhaven; de onderwerpen van onderzoek liggen daarvoor te dicht bij de door mij bekeken teksten.

Na een behandeling van de versvertellingen afzonderlijk ga ik in op de humoristische aspecten ervan, geplaatst in het kader van de humor-cultus in de 19de eeuw. Vervolgens bekijk ik de teksten vanuit de invalshoek van beïnvloeding (vooral ook uit het buitenland). Beets komt er hierbij misschien ietwat bekaaid vanaf, maar ik heb mijn onderzoek naar zijn werk beperkt gehouden omdat hier al een aparte nota over wordt geschreven. Wellicht kan het naast elkaar leggen van deze nota en die over Beets nog leuke inzichten opleveren.

De gebruikte literatuur wordt in deze nota (en dan met name in de noten) niet steeds voluit geschreven, maar aangeduid met een afkorting. Deze afkortingen zijn opgenomen de literatuurlijst, voorafgaand aan de gehele titelbeschrijving. De literatuurlijst is op basis van deze afkortingen gealfabetiseerd. Is een werk voornamelijk voor één bepaalde paragraaf gebruikt, wordt dit na de titelbeschrijving tussen vierkante haken aangegeven.

Verwijzingen naar brieven, die gebundeld zijn zonder doorlopende paginanummering, gebeurt met behulp van de datering, gevolgd door het bladzijdenummer van de brief zelf. De verwijzingen naar regels uit één van de versvertellingen, gebeurt standaard op de volgende manier: na de titel van het werk wordt de Zang aangeduid met een Arabisch cijfer en vervolgens de strofe met zijn Romeinse cijfer. Bijvoorbeeld 'Fantasio' 2, VI moet worden gelezen als: 'Fantasio' Tweede Zang, strofe VI (de Laatste Zang krijgt het cijfer 3).

Uiteindelijk is deze nota niet bepaald een 'inleiding voor een uitgave' geworden, zoals de opdracht was, daarvoor wordt te veel van de inhoud verraden. Het idee om voor deze teksten een moderne uitgave te maken, zou op zich helemaal niet gek zijn. De laatste afzonderlijke uitgaven (verdeeld over twee deeltjes van de serie Zwolsche herdrukken) kunnen na tachtig jaar wel enige aanvulling en modernisering gebruiken. De versvertellingen zelf zijn het waard om opnieuw te worden uitgegeven èn om te worden blijven gelezen.



Utrecht, 22 oktober 1993

Rozemarijn van Leeuwen



[einde van het Woord vooraf]



Rozemarijn van Leeuwen, ‘‘Vroolijk Rijm is balsem voor mijn smarte!’ De versvertellingen van P.A. de Génestet en de humorcultus in de 19e eeuw’ (onderzoeksnota, 1993). Op: www.rozemarijnonline.net/letterkunde.html.


© Het is alleen toegestaan
om gegevens uit deze nota over te nemen
met gebruikmaking van bovenstaande verwijzing.




  Nota Versvertelling De Génestet
  Woord vooraf   ↑
  Inhoudsopgave
  Hoofdstuk 1 - P.A. De Génestet
  Hoofdstuk 2 - De versvertelling
  Hoofdstuk 3 - De humorcultus in de 19e eeuw
  Hoofdstuk 4 - Invloed en navolging
  Besluit
  Literatuur
  Bijlage: volledige tekst versvertellingen