RozemarijnOnline




Cursus
middeleeuwse mystiek





 • Over de docente
 • Reacties cursisten
 • Literatuurlijst →
 • Teksten mystici
 • Bijlagen en vgv

























Cursus over christelijke spiritualiteit
in een cultuur-historische context



Middeleeuwse mystiek in de Lage Landen

De geloofs- en denkwereld van Hadewijch en Jan van Ruusbroec


Rozemarijn van Leeuwen
© 1999-2001



 



Verder lezen:

achtergrondliteratuur bij de cursus Middeleeuwse mystiek

(korte selectie)



Over de Middeleeuwen
  • De Middeleeuwen, red. M. Huig (Aula eeuwboek 2, Utrecht, 1994).
  • De middeleeuwse ideeënwereld 1000-1300, red. M. Stoffers (Heerlen, 1994).
  • Vensters naar vroeger. Eenentwintig schoolvakken in middeleeuws perspectief, Bulkboek (Amsterdam, 1984).
  • Hoofsheid en devotie in de middeleeuwse maatschappij. De Nederlanden van de 12de tot de 15de eeuw (Brussel, 1982).
  • S. Axters, Geschiedenis van vroomheid in de Nederlanden (Antwerpen, 1950-1960, 4 dln.).
  • J. Huizinga, Herfsttij der Middeleeuwen (1919, herz. 1997)


Vrouwen in de Middeleeuwen
  • R. Pernoud, Vrouwen in de middeleeuwen. Haar politieke en sociale betekenis (Baarn, 1986).
  • Middeleeuwers over vrouwen, red.: R. Stuip en C. Vellekoop (Utrecht, 1985, 2 dln).
  • J. Slavenburg, De mislukte man. Vrouwenhaat in het christendom (Zutphen, 1996).


Over Middelnederlandse letterkunde
  • D. Hogenelst en F. van Oostrom, Handgeschreven wereld. Nederlandse literatuur en cultuur in de middeleeuwen (Amsterdam, 1995).
  • H. Pleij, Het literaire leven in de middeleeuwen (Leiden, 1988).


Over Hadewijch
  • P. Mommaers, Hadewijch. Schrijfster, begijn, mystica (Averbode/Kampen, 1989).
  • P. Mommaers, 'Het visioen bij de mystica Hadewijch'. In: Visioenen (Utrecht, 1986).
  • L.P. Grijp, 'De zingende Hadewijch. Op zoek naar de melodieën van haar Strofische Gedichten'. In: F. Willaert, Een zoet akkoord. Middeleeuwse lyriek in de Lage Landen (Amsterdam, 1992).
  • F. Willaert, 'Hadewijch und ihr Kreis in den "Visionen"'. In: Abendländische Mystik im Mittelalter red.: K. Ruh (Stuttgart, 1986).
  • K. Ruh, 'Gottesliebe bei Hadewijch, Mechthild von Magdeburg und Marguerite Porete'. In: Romanische Literaturbeziehungen im 19. und 20. Jahrhundert (Tübingen, 1985).

Tekstuitgaven Hadewijch
  • De visioenen van Hadewijch. Vertaald en van commentaar voorzien door P. Mommaers (Spiritualiteit deel 15, 2 dln., Nijmegen/Brugge, 1979).
  • Hadewijch, Visioenen. Vertaald door I. Dros. Inleiding en teksteditie F. Willaert (Nederlandse klassieken deel VIII, Amsterdam, 1996). Hieruit de inleiding.
  • De brieven van Hadewijch. Vertaald door P. Mommaers (Cahiers voor levensverdieping, Averbode/Kampen, 1990).
  • Hadewijch, Strofische gedichten. Vert. en inleiding door N. de Paepe (Leiden, 1983).


lijst loopt door onder afbeelding

scriptorium klooster monnik afschriften rooklooster brussel

Een monnik maakt afschriften in het scriptorium van het Rooklooster (een klooster nabij Groenendaal, in de buurt van Brussel). Het Rooklooster had zowel handschriften van Hadewijch als van Ruusbroec in zijn bezit.

(15e-eeuws handschrift, Brussel, KB 213, f. 2r)



Over Ruusbroec
  • Geert Warnar, Ruusbroec. Literatuur en mystiek in de veertiende eeuw (Amsterdam, 2003).
  • C. Rocquet, Ruusbroec. Een inleiding tot zijn persoon en tijd (Zoetermeer, 2000).
  • P. Verdeyen, Jan van Ruusbroec. Mystiek licht uit de Middeleeuwen (Leuven, 1996).
  • Een claer verlicht man. Over het leven en werk van Jan van Ruusbroec (1293-1381), red.: E. Bos en G. Warnar (Hilversum, 1993).
  • Jan van Ruusbroec. The sources, content and sequels of his mysticism ed.: P. Mommaers en N. de Paepe (Leuven, 1984).
  • G. de Baere, 'De ontplooiing van Ruusbroecs mystieke terminologie in de "Brulocht"'. In: Siet, de brudegom comt. Facetten van Die geestelike brulocht van Jan van Ruusbroec (1293-1381), red.: T. Mertens (Kampen, 1995).

Tekstuitgaven Ruusbroec
  • Jan van Ruusbroec, Die gheestelike brulocht. De verhevenheid van de geestelijke bruiloft of de innige ontmoeting met Christus, hertaling door L. Moereels (Ruusbroec hertaald nr. 5, Tielt, 1989).
  • Jan van Ruusbroec, Het geestelijk tabernakel, of Gods waarachtige inwoning in de kerk van de ziel, hertaald door L. Moereels, S.J. (Tielt, 1982).


Over mystiek en mystici
  • P. Mommaers, Wat is mystiek? (Nijmegen/Brugge, 1977).
  • K. Bras, Muziek van zuiver zwijgen. Een overzicht van de christelijke mystiek (Kampen, 1988).
  • B. Borchert, Mystiek, geschiedenis en uitdaging (1989).
  • De minne is al. Negentien portretten van vrouwelijke mystieken uit de middeleeuwen, red: J. Thiele (Den Haag, 1990).
  • P. Dinzelbacher, Mittelalterliche Frauenmystik (München, 1993).
  • B. MacGinn, The flowering of mysticism. Men and women in the New Mysticism (1200-1300) (New York, 1998, deel 3).
  • Boris Todoroff, Laat heb ik je liefgehad. Christelijke mystiek van Jezus tot nu (Leuven, 2002).
  • F. van Leeuwen, Geestkunde: kennis van de menselijke geest en van de hereniging met de goddelijke algeest (Maastricht, 2011).
  • En natuurlijk tekstuitgaven van Hildegard van Bingen, Beatrijs van Nazareth, Teresia van Avila, Johannes van het Kruis, Meester Eckhart, Julian van Norwich, Jacob Boehme, Simone Weil, en anderen.


Over religie
  • Dorothee Sölle, God is meer dan een man (Baarn, 1988).
  • Karen Armstrong, Een geschiedenis van God (Amsterdam, 2003).


cd
  • Camarata Trajectina; Pacxken van minnen. Middeleeuwse muziek uit de Nederlanden. Globe, 1992.




*     *     *     *     *




Volg de hele cursus Middeleeuwse mystiek in de Lage Landen online:

    voor de pauze (achtergrond) na de pauze (teksten lezen)
  1 De Middeleeuwen Wat is mystiek?
  2 Het middeleeuwse wereldbeeld Hadewijch: visioen of mystiek
  3 Het leven van Hadewijch Hadewijch: wegen naar God
  4 Vrouwen in de Middeleeuwen Hadewijch: door het ghebreken
  5 Het leven van Jan van Ruusbroec Ruusbroec: het werkende leven
  6 De verschrikkelijke 14e eeuw Ruusbroec: het innige leven
  7 Gods beeld en gelijkenis Ruusbroec: om Hem te ontmoeten