RozemarijnOnline




Versanalyse en interpretatie
-
korte bespreking gedicht






















Versanalyse en interpretatie
korte bespreking gedicht


Hugo Claus - Ik schrijf je neer
In: Ik schrijf je neer, 2002
(eerder verschenen in Gedichten 1948-1993, 1994)



<    
  >



Gastenboek. Onderwerp: Hugo Claus
(26 februari 2012)


Beste Rozemarijn,

Ik ben bezig met een gedichten analyse opdracht voor school. Tot nu toe is alles goed gegaan, maar ik loop nu vast bij het gedicht 'Ik schrijf je neer' van Hugo Claus.

Zou u mij daarbij willen helpen?

Met vriendelijke groet,

Demi.



Ik schrijf je neer


Mijn vrouw, mijn heidens altaar,
Dat ik met vingers van licht bespeel en streel,
Mijn jonge bos dat ik doorwinter,
Mijn zenuwziek, onkuis en teder teken,
Ik schrijf je adem en je lichaam neer
Op gelijnd muziekpapier.

En tegen je oor beloof ik je splinternieuwe horoscopen
En maak je weer voor wereldreizen klaar
En voor een oponthoud in een of ander Oostenrijk.

Maar bij goden en bij sterrenbeelden
Wordt het eeuwige geluk ook dodelijk vermoeid,
En ik heb geen huis, ik heb geen bed,
Ik heb niet eens verjaardagsbloemen voor je over.

Ik schrijf je neer op papier
Terwijl je als een boomgaard in juli zwelt en bloeit.


Hugo Claus
In: Ik schrijf je neer, 2002.




Antwoord     (26 februari 2012)


Dag Demi,

Dit gedicht heeft een opvallende titel, het is niet heel kort/beschrijvend (een enkel woord), maar een hele zin: 'ik schrijf je neer'. In deze zin gaat het om een 'ik' en een 'je'. Wie zijn deze 'ik' en 'jij'? Meteen in de eerste regel ('Mijn vrouw, mijn heidens altaar') wordt duidelijk dat het onderwerp van het gedicht is: 'mijn vrouw'. Blijkbaar is die 'jij': de vrouw van de 'ik'. De 'ik' is degene die 'schrijft', dus je zou kunnen zeggen: de dichter.

Meteen door de titel en de beginzin van het gedicht wordt dus al duidelijk dat het gaat om een 'ik' die schrijft, een dichter, en om zijn vrouw. De dichter wil over zijn vrouw schrijven, hij 'schrijft haar neer'.


Het gedicht leest vervolgens als een liefdesgedicht: een liefdesgedicht van de dichter voor zijn vrouw. Wat zegt hij over of tegen zijn vrouw?

In de eerste strofe beschrijft hij zijn vrouw als een altaar, hij streelt haar met 'vingers van licht', ze is een jong bos, een teken. De dichter schrijft haar (haar adem en haar lichaam) neer op muziekpapier.

In de tweede strofe belooft hij zijn vrouw verschillende dingen: toekomstvoorspellingen (horoscopen), wereldreizen, een oponthoud (kort verblijf) in Oostenrijk.

De derde strofe begint met 'maar'. Dat is altijd een woord waar je goed op moet letten, dan vindt er vaak een omkering plaats in een tekst. Hij heeft haar dus beschreven (in de eerste strofe) en van alles beloofd (in de tweede strofe). Nu zegt hij: Maar bij goden (terugverwijzing naar 'altaar' in str. 1) en bij sterrenbeelden (terugverwijzing naar 'horoscopen' in str. 2) wordt eeuwig geluk vermoeid. En hij heeft haar niets concreets te bieden: geen huis, geen bed, geen verjaardagsbloemen.

Dus dat hij haar, als heidens altaar, streelt en haar adem en lichaam neerschrijft (strofe 1) en dat hij haar wereldreizen belooft (strofe 2) ervaart hij blijkbaar als 'eeuwig geluk', maar dit geluk raakt op den duur ook vermoeid. En naast deze verheven zaken en de grote, wellicht onrealistische beloftes, heeft hij haar in het gewone dagelijkse leven weinig te bieden: geen huis, geen bed, geen bloemen.

Dan sluit hij af met de laatste regels: 'Ik schrijf je neer op papier / Terwijl je als een boomgaard in juli zwelt en bloeit'. Wat is de lading van deze twee laatste zinnetjes? De eerste slotregel gaat over de 'ik' en de tweede slotregel over de 'jij'. Wat wordt hier afsluitend over de 'ik', de dichter, en de 'jij', de vrouw, gezegd?

In de eerste slotregel wordt de titel 'Ik schrijf je neer' herhaald. Het is blijkbaar een heel belangrijke zin. De dichter schrijft zijn vrouw neer op papier. Je zou kunnen zeggen dat de dichter leeft in een papieren wereld, een papieren werkelijkheid. Hij beschrijft zijn vrouw, schrijft haar lichaam en zelfs haar adem neer op muziekpapier, en maakt haar (wellicht loze) beloftes. In de werkelijke wereld bezit hij niets, zelfs geen huis en geen bed.

De laatste slotregel gaat over de vrouw: zij bloeit als een boomgaard in de zomer. In dit beeld beschrijft hij haar als heel levend, groeiend en bloeiend als een boom in de zomer, midden in de werkelijkheid, in de natuur, in het echte leven. Het woordje 'terwijl' benadrukt de tegenstelling tussen deze twee slotzinnen. De dichter zit te schrijven, probeert haar op papier te vangen; terwijl zij ondertussen in de werkelijkheid leeft en tot bloei komt.


Hoewel het gedicht begint als een liefdesgedicht, gaat het uiteindelijk over het onvermogen van de dichter om zijn geliefde te vangen op papier, in een gedicht. Ook lijkt er een afstand tussen de dichter en zijn vrouw te bestaan: ze lijken in verschillende werelden te leven. Hij leeft in een papieren werkelijkheid, bezit niets in de normale werkelijkheid, terwijl zij in die normale werkelijkheid leeft en tot bloei komt.


In dat licht is het wellicht nog zinvol om opnieuw naar de titel te kijken: 'ik schrijf je neer'. Natuurlijk betekent iets 'neerschrijven' hetzelfde als iets 'opschrijven'. Maar 'iemand neerschrijven' klinkt een beetje vreemd in mijn oren. Het roept associaties op met andere werkwoorden met 'neer-', zoals iemand neerslaan, neermaaien, neerhalen. Het zijn negatieve woorden, waarbij iemand naar beneden wordt gehaald. In het licht van het hele gedicht zou het mogelijk zijn om de titel op te vatten als: door haar op papier te zetten, maakt hij haar minder dan zij in werkelijkheid is. Hij maakt haar plat, twee-dimensionaal, levenloos.

In de slotregels, wanneer hij de titel herhaalt, zet hij er dan ook als tegenstelling iets tegenover wat leeft en groeit en bloeit: ik schrijf je neer, terwijl jij als een boomgaard bloeit.

Zo lijkt de wereld van het gedicht minder te zijn dan de echte werkelijkheid, omdat zijn vrouw op papier niet leeft en bloeit. Het gedicht zegt dus ook iets over de verhouding tekst versus werkelijkheid. De werkelijkheid is beter dan het gedicht.


Ik hoop dat je zo verder komt met de analyse en de interpretatie van het gedicht. Veel succes met je verslag. Je kunt mijn website als bronvermelding opgeven.

Met vriendelijke groet,

Rozemarijn

Versanalyse en interpretatie
Meer gedichten met een bespreking

- © onderaan pagina





Re:     (26 februari 2012)


Hallo Rozemarijn,

Heel erg bedankt voor de snelle reactie en de ongelooflijk heldere en slimme analyse. Hier kan ik zeker mee verder. Ik zal je site aan mijn bronnenlijst toevoegen.

Met vriendelijke groet,

Demi.





Re:     (26 februari 2012)


Dag Demi,

dank voor je compliment! Leuk om te horen.

Succes met je verslag, maar dat gaat vast lukken. Je hebt in ieder geval je best gedaan om het gedicht zo goed mogelijk uit te pluizen.

Met groet! Rozemarijn.



∗       ∗       ∗



Bespreking gedicht: Rozemarijn van Leeuwen (februari 2012)   © zie hieronder.
Gedicht: Hugo Claus, 'Ik schrijf je neer'. In: Ik schrijf je neer, 2002.

Overzicht alle besprekingen gedichten: Lijst gedichten met bespreking.




© copyright 2012. Het is alleen toegestaan om gegevens van deze pagina over te nemen met gebruikmaking van de volgende verwijzing:
Rozemarijn van Leeuwen, Versanalyse en interpretatie. Hugo Claus, Ik schrijf je neer (2012). Bron: http://www.rozemarijnonline.net/poezie_gedichten.html.





Lees meer:

poëziegeschiedenis

kenmerken van poëzie        analyseren en interpreteren

alle gedichten met een bespreking




<    
  >