RozemarijnOnline




Versanalyse en interpretatie
-
korte bespreking gedicht






















Versanalyse en interpretatie
korte bespreking gedicht


Hugo Claus - Zij wacht schotvrij
In: Zeezucht, 2003



<    
  >



Gastenboek. Onderwerp: Hugo Claus - Zij wacht
(18 januari 2010)


Beste Rozemarijn

Op school kregen we de opdracht om een gedicht te selecteren en de betekenis ervan te achterhalen.

Nu heb ik het gedicht 'Zij wacht' van Hugo Claus gekozen, maar ik ben niet zeker of ik het gedicht wel goed interpreteer.

Hierbij het gedicht.
Nu dacht ik dat dit gedicht handelt over een vrouw die eindeloos wacht op haar geliefde. Kunt u me zeggen of deze interpretatie klopt, of als het gedicht een hele andere betekenis heeft?

Alvast bedankt!

Vriendelijke groeten, Noor.

---

Zij wacht

Schotvrij
in het zand geslingerd
wacht zij af
in het zand van de winter
in een hotel van Knokke-Heist

De bladeren hopen zich op
in het leeg zwembad

'Er zijn nog zoveel wachtenden
voor u'


Hugo Claus
In: Zeezucht, 2003.




Antwoord     (18 januari 2010)


Dag Noor,

Ik heb het gedicht een aantal keer herlezen en ik vind de betekenis niet heel duidelijk. Bijv. naar wie de 'zij' verwijst, of de 'u' wordt eigenlijk binnen het gedicht niet duidelijk gemaakt. Omdat het gedicht heel concreet naar de dagelijkse werkelijkheid lijkt te verwijzen ('een hotel van Knokke-Heist'), kan het zinvol zijn om, voor te proberen het te interpreteren, naar biografische en feitelijke gegevens te kijken.

Hugo Claus is een bekende Belgische dichter, die veel prijzen heeft gewonnen. Hij leefde van 1929 tot 2008. Hij woonde het grootste deel van zijn leven in Vlaanderen, o.a. in Brugge, Gent en (eind jaren '60) een korte tijd in Knokke (bron: Wikipedia). Knokke is een deelgemeente van Knokke-Heist, in Vlaanderen.

Ik weet niet in welke periode Claus dit gedicht heeft geschreven, maar het is in ieder geval zeker dat hij in Knokke(Heist) is geweest. Hij noemt een hotel (Knokke is een bekende badplaats). Het gedicht speelt zich af in de winter, al liggen er nog herfstbladeren in een leeg zwembad. Het 'zand' verwijst mogelijk naar het strand, of naar opgewaaid zand in/rond het hotel.

Dan is er sprake van een 'zij' die afwacht. Deze 'zij' zit of ligt (is neergeslingerd) in het zand, in een hotel in Knokke-Heist. De 'zij' is 'schotvrij'. Het is onduidelijk wat Claus met dit woord bedoelt (mogelijke betekenissen even opzoeken in een woordenboek): is zij buiten schot (maar waarvan dan?); is zij bestand tegen schoten?; onkwetsbaar? onaantastbaar?.

En wie is die zij? Is het een vrouw? Of is het misschien een beeld (een beeld van een vrouw)? Of iets anders, wat bekend is als je Knokke kent, maar wat andere lezers ontgaat? Zij 'wacht' niet alleen, maar 'wacht af' (tot er iets gebeurt / om iets te doen?).

Tot slot is ook niet duidelijk naar wie de 'u' verwijst: wordt de 'zij' aangesproken of de dichter? Wie zijn die wachtende voor de 'u'? Waarop wachten ze? Omdat het gedicht autobiografisch lijkt, zich afspeelt in Knokke, ligt het voor de hand om de dichter en/of een vrouw in zijn leven te veronderstellen.

Een aantal dingen zijn duidelijk, maar er zijn ook nog veel vragen overgebleven.

Het gedicht speelt zich af in Knokke Heist, een gemeente aan de kust van Vlaanderen. Omdat het zich op zo'n concrete plaats afspeelt, lijkt het te verwijzen naar de werkelijkheid, naar de dichter zelf, omdat hij bekend was met Knokke. Het gedicht beschrijft een hotel in de winter, het zwembad is leeg en vol bladeren. Dit kan ook symbolisch zijn, als verwijzing naar de herfst / de winter van het leven.

Mogelijk, als het gedicht stamt uit een van zijn laatste bundels, waarin hij veel heeft geschreven over de dood, kan het 'afwachten' een wachten op de dood zijn, en ook de zin 'er zijn nog zoveel wachtenden voor u' daarnaar verwijzen. Wellicht is de 'zij' zijn vrouw (Veerle), die zijn dood afwacht; er zijn nog een aantal wachtenden voor hem.

Als het gedicht in een vroege bundel staat is dat minder voor de hand liggend. De vrouw die in het zand ligt, zou op haar geliefde kunnen wachten, maar dan is de laatste zin 'er zijn nog zoveel wachtenden voor u' heel onlogisch.

Ik hoop dat je hiermee verder komt.

Veel succes ermee! Met een vriendelijke groet,

Rozemarijn
www.rozemarijnonline.net/versanalyse.html

- © onderaan pagina





Re:     (19 januari 2010)


Beste Rozemarijn,

Bedankt om zo snel te reageren! De betekenis van het gedicht is mij ook niet helemaal duidelijk. Dit gedicht verscheen in de gedichtenbundel 'Zeezucht' in 2003. Het zal dus waarschijnlijk niet over zijn ziekte handelen.

Ik ga nog wat door met info te verzamelen rond Hugo Claus, zodat ik misschien nog meer te weten kom over het gedicht.

Bedankt voor je hulp!

Vriendelijke groeten

Noor





Re:     (19 januari 2010)


Dag Noor,

hier heb je misschien nog wat aan: een artikel in Vrij Nederland (13-12-2006):
www.vn.nl/De-Republiek-der-Letteren

Over de bundel In geval van nood (2004):

---
Ik heb gestreefd naar poëzie die krakkemikkig én lichtvoetig is.

In je nieuwe bundel is de dood nooit ver weg.

Het zou toch wel bijzonder abnormaal zijn als dat op mijn leeftijd niet het geval was. Ik denk heel vaak aan de dood, maar niet in trieste termen. De dood heeft voor mij altijd iets theatraals. De dood is een kinderziekte natuurlijk, hij komt hoe dan ook altijd te vroeg. Maar het heeft weinig zin in een hoekje te staan blèren. In mijn bundel schrijf ik ergens: 'er zijn nog zoveel wachtenden voor u'.

Streef je naar helderheid in je poëzie? Of moet het duister blijven?

Het moet duister én helder zijn. Het moet altijd gemengd zijn: het mag niet teveel een kopie van de werkelijkheid zijn, maar er moet toch voldoende van de realiteit doorschemeren - zelfs al is die volkomen geabstraheerd.
---

Ik weet niet of heel toevallig de regel 'Er zijn nog zoveel wachtenden voor u' ook in de bundel In geval van nood (2004) voorkomt, maar dat lijkt mij zeer onwaarschijnlijk. Hij lijkt hier te verwijzen naar het slot van 'Zij wacht' (2003). Hij verwijst naar die regel in verband met de dood: de dood komt altijd te vroeg, maar er zijn nog zoveel wachtenden voor u (je bent nog niet aan de beurt).

Ook zegt hij hier zelf: poezie moet helder en duister zijn, er moet iets van de werkelijkheid in doorschemeren, maar niet teveel een kopie. Dat is altijd een fijn citaat om aan te kunnen halen als je een gedicht niet 100% kan begrijpen/verklaren: de dichter heeft immers zelf gezegd dat het een beetje duister moet zijn.

Hopelijk heb je hier nog iets aan! Met groet weer,

Rozemarijn.
www.rozemarijnonline.net/versanalyse.html





Re:     (19 januari 2010)


Beste Rozemarijn

Ik wil je graag nog eens bedanken voor uw hulp bij het analyseren van het gedicht. Het interview waar u naar verwees, geeft me zeker meer duidelijkheid.

Bedankt voor uw hulp en ik wens u nog veel succes met uw site!

Vriendelijke groeten

Noor



∗       ∗       ∗



Bespreking gedicht: Rozemarijn van Leeuwen (januari 2010)   © zie hieronder.
Gedicht: Hugo Claus - Schotvrij. In: Zeezucht, 2003.

Overzicht alle besprekingen gedichten: Lijst gedichten met bespreking.




© copyright 2010. Het is alleen toegestaan om gegevens van deze pagina over te nemen met gebruikmaking van de volgende verwijzing:
Rozemarijn van Leeuwen, Versanalyse en interpretatie. Hugo Claus, Schotvrij (2010). Bron: http://www.rozemarijnonline.net/poezie_gedichten.html.





Lees meer:

poëziegeschiedenis

kenmerken van poëzie        analyseren en interpreteren

alle gedichten met een bespreking




<    
  >