RozemarijnOnline




Versanalyse en interpretatie
-
korte bespreking gedicht






















Versanalyse en interpretatie
korte bespreking gedicht


Ida Gerhardt - In memoriam patris
In: De ravenveer, 1970





gedicht analyse voordracht afspelen    Afspelen op YouTube - Kanaal van RozemarijnOnline



In Memoriam Patris


Mijn vader heeft de waterlaarzen aan.
Wij samen zijn de Lekdijk afgekomen.
Ik ben voor mijn verjaardag meegenomen:
hij moest vandaag bij het gemaal langs gaan.

Gemaal: dat is je vader horen noemen
die vreemde woorden van een andere taal
als hij de waterstand leest van de schaal;
te ademen in het onbenoembaar zoemen
dat gonzend omgaande aanwezig is.
Èn, niets te zeggen als hij bezig is:

'Dàt is een man, daar kun je staat op maken.'
Als op de zaken orde is gesteld
doen wij op huis aan. Een lucht van geweld:
Gorcum ligt al door wolken overkraagd.
Geen noodweer en geen wereld kan mij raken
als hij, het laatste stuk, mij op de schouder draagt.


Ida Gerhardt
In: De ravenveer, 1970.



Bespreking gedicht


Van Ida Gerhardt (1905-1997) verschenen rond de 20 dichtbundels, waar zij in 1979 de P.C. Hooftprijs voor ontving. Haar debuutbundel Kosmos kwam uit in 1940. Het hier voorgedragen gedicht komt uit haar een van haar latere bundels, De ravenveer (1970).

De Latijnse titel 'In memoriam patris' betekent: ter herinnering aan mijn vader. Een 'in memoriam' is gewoonlijk een tekst die wordt geschreven ter nagedachtenis of ter herdenking aan een overledene.

Ida Gerhardt heeft veel geschreven over haar jeugd, bijvoorbeeld in de bundel Een levend monogram (1955). Hierin staat een hele afdeling met de titel 'In memoriam matris' (ter herinnering aan haar moeder), waarin zij ondermeer schrijft 'de gruwelen van mijn kinderjaren'. Zij had een zeer moeizame verstandhouding met haar moeder. Na veel spanningen tussen hen tweeën, werd zij het ouderlijk huis uit gezet na haar eerste studiejaar. Zij kreeg geen enkele toelage meer en was jarenlang thuis niet meer welkom.

Het hier voorgedragen gedicht gaat over een jeugdherinnering aan haar vader. Ida Gerhardt schreeft het toen ze ongeveer 65 jaar was. Het gedicht is een herinnering aan haar verjaardag. Ze moet nog een jong kind zijn geweest die dag, want ze is nog klein genoeg om bij haar vader op de schouders te worden gedragen.

Omdat ze jarig is, mag ze met haar vader mee naar het gemaal. Ze herinnert zich kleine details, de laarzen van haar vader, het aflopen van de Lekdijk, het zoemen van het gemaal, de vreemde woorden, vaktermen, die zij als kind niet begrijpt. Als ze teruglopen dreigt er onweer: een lucht van geweld, de wolken liggen al over Gorcum. Ondanks dat voelt zij zich als meisje veilig bij haar vader, ze is niet bang voor het onweer, niet bang voor de wereld, als hij haar op zijn schouders naar huis draagt.

De herinnering lijkt zeer biografisch te zijn, er worden concrete plekken genoemd zoals de Lekdijk en Gorkum. Het gezin woonde in Gorinchem (Gorkum) toen Ida werd geboren en verhuisde in 1914 naar Rotterdam. Ida Gerhardt heeft dus tot haar negende jaar in Gorkum gewoond.

Zoals gezegd heeft zij veel ellende ervaren in haar jeugd. Dit is echter een mooie jeugdherinnering. Ze deelt een aantal uur met haar vader, wordt betrokken in zijn (volwassen) leven. Hij maakt op die manier iets bijzonders van haar verjaardag - niet met een berg cadeaus of een bezoek aan een pretpark, zij moet zelfs bij hun uitstapje heel stil zijn als de volwassenen praten. Zij kan zich trots voelen op haar vader (hij krijgt een compliment, het is een man waar je staat op kunt maken) en voelt zich veilig bij hem. Voor een paar uur neemt hij haar mee naar een andere werkelijkheid, weg uit de situatie thuis waar veel spanningen zijn. Als zij weer naar huis gaan, lopen ze het onweer tegemoet (de donkere wolken zijn symbolisch boven hun woonplaats samengepakt), maar doordat zij zich gedragen voelt door haar vader, kan niets haar nu raken.



Bespreking gedicht: Rozemarijn van Leeuwen (juni 2011)   © zie hieronder.
Gedicht: Ida Gerhardt, In Memoriam Patris. In: De ravenveer, 1970.

Voordracht: Rozemarijn van Leeuwen (april 2011).
Foto: gemaal Sliedrecht.

Speel voordracht af op: YouTube - RozemarijnOnline - Gerhardt.
Overzicht alle besprekingen gedichten: Lijst gedichten met bespreking.




© copyright 2011. Het is alleen toegestaan om gegevens van deze pagina over te nemen met gebruikmaking van de volgende verwijzing:
Rozemarijn van Leeuwen, Versanalyse en interpretatie. Ida Gerhardt, In Memoriam Patris (2011). Bron: http://www.rozemarijnonline.net/poezie_gedichten.html.





Overzicht van gedichten:
lijst van gedichten met bespreking




<  
  >