RozemarijnOnline




Versanalyse en interpretatie
-
korte bespreking gedicht






















Versanalyse en interpretatie
korte bespreking gedicht


Ruben van Gogh - Dwaalgasten
In: Dietsche Warande en Belfort, 2002



<    
  >



Gastenboek. Onderwerp: Ruben van Gogh - Dwaalgasten
(22 september 2004)


Hoi R'rijn,

Als je daartoe de energie voelt, zou je me enorm blij maken met jouw opinie over dit gedicht van Ruben van Gogh (over de houding van Nederlandsers tegenover asielzoekers en immigranten).

Ik wil het gebruiken in mijn gloabliseringscollege. De hamvraag is dan ook: is hij pro- of anti of ergens tussen in? Welke diepere ladingen zitten er in dit gedicht verstopt? Oh, was ik maar een poezykenner zoals jy!

bye, Lotte.

---

Dwaalgasten

Scharrelaarachtigen trekken vol
getatewaal de open komgronden

over: dwaalgasten die van zeer
ver verhaal komen, op welkom

hopen. Zij treffen een hard verbaal
scheer-je-weg: niet ergens hier maar

daar in onze tuinen huizen mussen,
de vinketering kun je krijgen, en anders

wel een numerus fixus, of de cumulo-
nimbus, waaruit een eeuwige zemelregen

neerdraalt. Ons trekt ons terug terug in ons kijk-
huis, de kijkbuis; zien steeds die vreemde

vogels naar alle kanten opstuiven, als wij
van zender wisselen tijdens de reclames.


Ruben van Gogh
In: Dietsche Warande en Belfort, 2002




Antwoord     (22 september 2004)


Leuke vraag.

Het antwoord hangt natuurlijk af van je definitie van globalisering [staat niet in mijn 3-delige dikke; ongelooflijk!].

Maar ik neem aan dat zoiets wordt bedoeld als: het idee dat iedereen een wereldburger is geworden, nu de hele wereld voor iedereen bereikbaar is; en dat we de gevolgen daarvan, zoals immigratie en internationalisering van bedrijven, moeten accepteren of zelfs positief opvatten.

In die zin is dit gedicht duidelijk pro-globalisering. Het is echter slechts gericht op 1 van de kenmerken/gevolgen van globalisering, namelijk de immigratie en asielzoekersstroom.

In dit gedicht van Ruben van Gogh wordt scherpe maatschappijkritiek geuit; de kritiek richt zich zowel op de politiek (en dan vooral het recente politieke beleid) als op de harde danwel ongeinteresseerde opstelling van de burgers ten opzicht van immigranten en vluchtelingen.

Met de 'scharrelaarachtigen' en de 'dwaalgasten' die van ver komen en op een welkom hopen, wordt duidelijk gedoeld op immigranten en (met name denk ik) asielzoekers.

Echter, deze dwaalgasten en scharrelaarachtigen krijgen niet het welkom waar zij op hopen, maar er worden drie reacties beschreven:

- een hard verbaal: 'scheer je weg' en 'de vinketering kun je krijgen'. Deze verbale reactie komt van de burgers, die met een kneuterig beeld van huizen tuinen en mussen worden opgeroepen. Ipv een welkom, hebben zij een negatieve opstelling en jagen zij de vluchtelingen verbaal weg.

- numerus fixus of cumulonimbus (??? opzoeken, wat is dat?). Hiermee wordt verwezen naar de afhoudende en afwerende reactie van de politiek, m.n. het recente politieke beleid [opzoeken: uit welk jaar is dit gedicht? belangrijk, omdat het een politiek geengageerd gedicht is!]. Ipv een welkom heeft de regering een restrictief beleid.

- en dan verschuift het beeld weer naar de burger: 'ons trekt ons terug' verwijst duidelijk naar de uitdrukking 'ons kent ons' (kneuterigheid) en 'ons soort mensen' (bekaktheid); deze mensen definieren vluchtelingen als 'vreemde vogels' en komen er alleen mee in aanraking als ze er toevallig op tv langszappen. Ipv een welkom hebben zij een onverschillige reactie.

In termen van globalisering:
De eerste reactie, verzet van de burger, is verzet tegen 1 van de gevolgen van globalisering. Deze burger wordt niet als een 'wereldburger' neergezet.
De tweede reactie, het beleid van de politiek, is het afremmen en beheersbaar maken van 1 van de gevolgen van globalisering. De derde reactie, terugkruipen in je eigen huis (hangend en zappend op de bank): deze burger wordt als het tegendeel van een wereldburger / globaliserend ingesteld iemand voorgesteld: zij trekken zich 'terug in ons kijkhuis', hun enige blik op de wereld is de 'kijkbuis'.

Ook de titel van het gedicht is al een duidelijk statement: het woord 'dwaalgasten'. (Dwaalgasten zijn trouwens vogelsoorten die over een periode van tien jaar maar enkele keren in Nederland zijn gezien). Ruben van Gogh heeft gekozen voor een benaming met het woord 'gast' erin: een indicatie hoe hij wil dat wij ons naar deze mensen opstellen. Wij laten ze echter dwalen.

Tot slot: het is ook opmerkelijk om te zien, dat na de enorme invloed van de Tachtigers (die poezie zagen als kunst om de kunst, het weergeven van schoonheid); na de symbolisten (die niet de werkelijkheid wilden beschrijven maar 'een' werkelijkheid wilden oproepen); na de vijftigers (die zich in de taal terugtrokken); en na de classisistische modernisten in het interbellum (die een autonome wereld scheppen in de poezie en twijfelen aan de kenbaarheid van de wereld), er de laatste tijd weer een tendens ontstaat waarin maatschappij-geengageerde poezie kan worden geschreven, een opvatting waarbij poezie weer in de maatschappij staat (in diezelfde tendens valt podiumpoezie, rap-poezie, enz.).

Dit is natuurlijk een uitgesproken voorbeeld van de veranderende houding ten opzichte van de functie die aan poezie wordt toegekend. Poezie moet weer in de wereld staan, ipv er ergens ver verheven (en daardoor: in de marge) boven te zweven.

Kun je hier iets mee? Heeeel veel succes!

Rozemarijn
www.rozemarijnonline.net/versanalyse.html



∗       ∗       ∗



Bespreking gedicht: Rozemarijn van Leeuwen (september 2004)   © zie hieronder.
Gedicht: Ruben van Gogh, Dwaalgasten. In: Dietsche Warande en Belfort, 2002.

Overzicht alle besprekingen gedichten: Lijst gedichten met bespreking.




© copyright 2004. Het is alleen toegestaan om gegevens van deze pagina over te nemen met gebruikmaking van de volgende verwijzing:
Rozemarijn van Leeuwen, Versanalyse en interpretatie. Ruben van Gogh, Dwaalgasten (2004). Bron: http://www.rozemarijnonline.net/poezie_gedichten.html.





Lees meer:

poëziegeschiedenis

kenmerken van poëzie        analyseren en interpreteren

alle gedichten met een bespreking




<    
  >