RozemarijnOnline




Versanalyse en interpretatie
-
korte bespreking gedicht






















Versanalyse en interpretatie
korte bespreking gedicht


Constantijn Huygens - Cupio dissolvi, Op de dood van Sterre
In: Korenbloemen, 1658





gedicht analyse voordracht afspelen    Afspelen op YouTube - Kanaal van RozemarijnOnline



Cupio dissolvi
Op de dood van Sterre


Of droom ik, en is 't nacht, of is mijn Ster verdwenen?
Ik waak, en 't is hoog dag, en zie mijn Sterre niet.
O hemelen, die mij haar aangezicht verbiedt,
spreek mensentaal, en zeg, waar is mijn Sterre henen?

De hemel slaat geluid, ik hoor hem door mijn stenen,
en zegt, mijn Sterre staat in 't heilige gebied,
waar zij de Godheid, waar de Godheid haar beziet,
en, voegt het lachen daar, belacht mijn ijdel wenen.

Nu, dood, nu snik, meteen verschenen en voorbij,
nu, doorgang van een steen, van een gesteen, ten leven,
dun schutsel, sta nabij, 'k zal 't u te dank vergeven;
kom, dood, en maak mij korts van deze koortsen vrij.

'k Verlang in 't eeuwig licht te zamen te zien zweven
mijn heil, mijn lief, mijn lijf, mijn God, mijn Ster, en mij.


Constantijn Huygens
In: Koren-bloemen, 1658.



Bespreking gedicht


Constantijn Huygens (1596-1687) wordt gerekend tot de grote dichters uit de Gouden Eeuw (de 17e eeuw). Hij studeerde rechten en werkte als diplomaat en secretaris van de prins van Oranje. Hij sprak vele talen, had talent voor muziek, reisde veel en schreef vele gedichten, van puntdichten tot lange dichtwerken (niet alleen in het Nederlands, maar ook in het Latijn, Frans, Spaans en Italiaans), en een enkel toneelstuk.

In 1627 trouwde Constantijn Huygens met Suzanna van Baerle, die hij in zijn gedichten 'Sterre' noemde. Zij was intelligent, kon goed converseren, schreef gedichten en tekende en schilderde. Ze kregen vijf kinderen (Constantijn, Christiaan, Lodewijk, Philips en Suzanna). Na tien jaar huwelijk, twee maanden na de geboorte van de jongste, overleed Sterre (1637). Zij was 38 jaar. Huygens was toen 40. Huygens' nicht Catharina nam de verzorging van de kinderen op zich.

Huygens schreef het gedicht Cupio dissolvi ('ik verlang ontbonden te worden') enkele maanden later, in januari 1638. Het is een sonnet met slechts vier rijmwoorden. In de eerste twee zinnen speelt hij met haar naam (zij is een ster die overdag schijnt). Of droomt hij en is het nacht (en donker) - of is hij wakker, is het dag en is het donker omdat zijn ster, zijn Sterre, verdwenen is? Hij beseft dat hij wakker is en dat zijn Sterre echt nergens te zien is. De ster die zijn dagen verlichtte, is er niet meer. Hij spreekt de hemelen aan en vraagt waar zij gebleven is.

In het tweede kwatrijn antwoordt de hemel, hij hoort het door zijn 'stenen' (steunen, zuchten). Sterre is opgenomen in de hemel, waar zij God mag aanschouwen en waar God haar aanschouwt. Zij lacht, vanuit het perspectief van de eeuwigheid, om het 'ijdele' (lege, vergeefse) wenen van haar echtgenoot op aarde.

In de derde strofe spreekt hij de dood aan. Hij vraagt de dood om hem nabij te zijn (denk ook aan de titel 'ik verlang ontbonden te worden', er spreekt een verlangen uit dat de dood niet lang op zich zal laten wachten). Huygens speelt in deze strofe met de woorden 'steen' en 'gesteen' (grafsteen en zucht), en verwijst naar de catechismus: de dood is slechts een doorgang naar het eeuwige leven (de grafsteen wordt zo een doorgang naar het eeuwige leven). 'Dun schutsel' is: dunne afscheiding. Hij vraagt de dood om hem snel ('korts') te bevrijden van zijn 'koortsen' (koortsachtige verlangen, of het koortsige aardse leven).

In de twee slotzinnen formuleert hij in een prachtige enumeratie (opsomming), met herhaling van woorden en klanken, en subtiele verschuivingen van begrippen, op virtuoze wijze zijn verlangen om in de eeuwigheid weer te worden verenigd met zijn geliefde en met God.

Constantijn Huygens overleefde zijn vrouw maar liefst 50 jaar, hij overleed in 1687, 90 jaar oud. Hij hertrouwde nooit.



Bespreking gedicht: Rozemarijn van Leeuwen (juni 2011)   © zie hieronder.
Gedicht: Constantijn Huygens, Cupio dissolvi, Op de dood van Sterre. In: Korenbloemen, 1658.

Voordracht: Rozemarijn van Leeuwen (april 2011).
Schilderij: Jacob van Campen, Huygens en Suzanna van Baerle (Sterre), 1635.

Speel voordracht af op: YouTube - RozemarijnOnline - Huygens.
Overzicht alle besprekingen gedichten: Lijst gedichten met bespreking.




© copyright 2011. Het is alleen toegestaan om gegevens van deze pagina over te nemen met gebruikmaking van de volgende verwijzing:
Rozemarijn van Leeuwen, Versanalyse en interpretatie. Constantijn Huygens, Cupio dissolvi, Op de dood van Sterre (2011). Bron: http://www.rozemarijnonline.net/poezie_gedichten.html.





Overzicht van gedichten:
lijst van gedichten met bespreking




<  
  >