RozemarijnOnline




Versanalyse en interpretatie
-
korte bespreking gedicht






















Versanalyse en interpretatie
korte bespreking gedicht


Pablo Neruda - Sonnet XVI. Ik hou van het beetje aarde
In: Honderd liefdessonnetten (Cien Sonetos de Amor), 1960





Gastenboek. Onderwerp: Sonnet XVI Neruda
(14 augustus 2010)


Hoi!

Voor een auditie heb ik een gedicht gekregen van Pablo Neruda. Nou ben ik gek op poezie en heb ik het sonnet proberen te ontleden, honderden keren doorgelezen en alle stijlfiguren er uit gehaald, maar ik ben bang dat ik iets 'mis' aan de betekenis van het gedicht.

Na lang ge-googled te hebben kwam ik op je website en las dat je vaker mensen in nood helpt ;).

Mocht je tijd en zin hebben, zou je mij dan eventueel een helpende hand bieden in het ontleden van het onderstaande gedicht?

Naar mijn idee is het gedicht geschreven vanuit het oogpunt van een man die een verlangen heeft naar een vrouw. Ergens vermoed ik dat deze man nooit deze vrouw heeft gehad, maar slechts in een soort van fantasie leeft. Er zitten veel metaforen verstopt en ik denk dat er ook verwijzingen zijn naar Venus (planeet, duif is de heilige vogel van Venus, het is de godin van de liefde enz.). Het leuke aan dit soort poezie blijft dat je er eeuwig over door kunt blijven gaan, maar graag zou ik een andere (professionele) mening over de betekenis willen hebben.

Sorry voor deze lange mail. Alvast bedankt voor je tijd.

Groetjes, Judith.

---

XVI


Ik hou van het beetje aarde dat jij bent,
omdat ik in alle melkwegweiden
geen andere ster heb. Jij weerspiegelt
en verveelvoudigt het heelal

Je grote ogen zijn het licht dat ik bewaar
uit de verslagen sterrenstelsels,
Je huid huivert net als de wegen
die de meteoor bereist in de regen.

Van zoveel maan waren voor mij je heupen,
van alle zon je diepe mond en zijn genot,
van zoveel gloeiend licht, als honing in de schaduw,

je hart geschroeid door lange rode stralen,
en zo bereis ik het vuur van je vorm,
en kus je, kleintje en planeet, duif en geografie.


Pablo Neruda
In: Honderd liefdessonnetten, 1960.




Antwoord     (15 augustus 2010)


Dag Judith,


Ik heb al eens eerder een vraag gekregen van iemand die auditie moest doen met een sonnet van Pablo Neruda (ik begin ondertussen benieuwd te worden wat zo'n auditie dan inhoudt; moet je het voordragen? Gaat het bij jou ook om acteren, of iets heel anders?).

Misschien heb je dat andere berichtje in mijn gastenboek ook gelezen (dat ging over sonnet XI) en ik schreef daar ook wat over Pablo Neruda zelf.

Pablo Neruda is een beroemde Chileense dichter uit de vorige eeuw (1904-1973) die in 1971 de Nobelprijs voor de literatuur heeft gewonnen. Hij was politicus. Dat is in zijn werk ook terug te vinden, hij heeft veel politiek getinte en maatschappelijk geëncageerde poezie geschreven. Daarnaast schreef hij liefdespoezie.  (http://www.rozemarijnonline.net/gastboek/vraag08.html)


Ook in dit geval is het handig om iets van de context te weten. Sonnet XVI komt uit de bundel Honderd liefdessonnetten (Cien Sonetos de Amor) uit 1960. Deze bundel met honderd liefdessonnetten is in z'n geheel opgedragen aan Matilde Urrutia (1912-1985). Zij was de derde echtgenote van Neruda, zij waren getrouwd van 1966 tot aan zijn dood in 1973. Zij hadden elkaar in 1946 in Berlijn leren kennen, maar ze kwamen allebei uit het zuiden van Chili. Zoals bekend heeft Neruda veel, soms noodgedwongen, in het buitenland gewoond, maar zijn huwelijksjaren met Matilde Urrutia heeft hij zoveel mogelijk in Chili doorgebracht.

De bundel is onderverdeeld in vier delen: Ochtend (sonnet 1-32), Middag (33-53), Avond (54-78) en Nacht (79-100). Sonnet 16 komt dus uit het eerste deel, Ochtend. Het sonnet heeft geen aparte titel (helaas, dit is vaak een grote hulp bij de interpretatie; al wijst XVI er natuurlijk wel meteen op dat het gedicht deel uitmaakt van een reeks), maar de context van de bundel geeft ook veel houvast en het onderdeel Ochtend lijkt te wijzen op het begin van de relatie, de prille liefde.

De Biblion recensie (simpelweg te vinden bij de boekbeschrijving bij bijv. bol.com) zegt het volgende over de kenmerken van deze bundel:

"In het oeuvre van Pablo Neruda is de bundel HONDERD LIEFDESSONNETTEN onbetwist een van de hoogtepunten. De dichter betuigt zijn grote liefde aan Matilde Urrutia, de belangrijkste vrouw in zijn leven, die tevens een beslissende invloed had op de latere ontwikkeling van zijn poëzie. Neruda bezingt zijn geliefde in schitterende sonnetten, vol symbolen, ontmoetingen en passievolle beelden. Ten opzichte van Neruda's vroegere poëzie is HONDERD LIEFDESSONNETTEN van een uitzonderlijke rijpheid, waardoorheen niettemin een gloedvolle liefde voor Matilde schittert. De sonnetten dragen licht en schaduw in zich: ze behoren tot Neruda's persoonlijkste en rijkste poëzie."

"Pablo Neruda (1904-1973) is voor velen de dichter van Latijns-Amerika. Zijn bekende werk is het vuistdikke 'Canto general', een geschiedenis van Latijns-Amerika in dichtvorm die ondubbelzinnig is gekleurd door zijn communistische overtuigingen. Neruda schreef ook veel liefdespoezie, waaronder deze honderd liefdessonnetten. De grote inspiratiebron voor deze bundel is Mathilde Urrutia, de vrouw die hij in 1946 in Berlijn leerde kennen en met wie hij pas in 1966 officieel kon trouwen. Na vele omzwervingen over de hele wereld en een bewogen liefdesleven (waaronder een huwelijk met een Nederlandse vrouw) hervond Neruda zijn wortels in Matilde Urrutia, die net als hij afkomstig was uit het diepe zuiden van Chili. Het kan dus bijna niet anders of deze sonnetten gaan niet alleen over de liefde voor een vrouw, maar ook over de liefde voor een land. Neruda dicht daarover zoals we dat van hem gewend zijn: met grote woorden. Zijn taal is plastisch en royaal voor wie ervan houdt, maar neigt naar het pathetische en bombastische voor wie er minder van is gecharmeerd."

Hier vinden we een aantal kenmerken van Neruda's poezie beschreven, die we ook herkennen in Sonnet XVI: de liefde als thema, plastisch en soms bombastisch beschreven, in grote woorden. Zijn liefde voor haar hangt ook samen met zijn liefde voor het land.


Als achtergrond en houvast bij de interpretatie heb ik nu gekeken naar biografische gegevens, de bundel, het onderdeel in de bundel, de titel en kenmerken van zijn gedichten. Nu is er nog 1 specifiek ding om bij stil te staan voor ik naar het gedicht zelf ga kijken. En dat is dat het gaat om een vertaling. Wij lezen dus niet de oorspronkelijke tekst van Neruda, maar de omzetting en dus ook interpretatie van de vertaler. Om te kijken of hij dicht bij het origineel is gebleven (ik spreek geen Spaans), heb ik een vertaling in het Engels opgezocht. Dat geeft je vaak een indruk, hoe meer ze overeenkomen, hoe dichter ze waarschijnlijk het origineel volgen. Ik voeg het hier onderaan toe. Ze verschillen soms duidelijk van elkaar. Soms lijkt mij de Engelse vertaling logischer.


Dan kom ik bij de tekst van het sonnet zelf. In het gedicht is er sprake van een 'ik' en een 'jij'. Omdat we weten dat het sonnet uit de bundel Honderd liefdessonnetten komt, die Pablo Neruda voor zijn aanstaande echtgenote Matilde Urrutia schreef, mogen we aannemen dat de 'ik' verwijst naar Pablo Neruda zelf en de 'jij' naar zijn geliefde, Matilde (met wie hij op dat moment nog niet was getrouwd). Hij beschrijft de liefde tussen hen in deze bundel met grote woorden, soms plastisch of zelfs bombastisch. Ook in dit gedicht wordt hun liefde in grootse beelden neergezet; overweldigend, plastisch, lichamelijk, erotisch.

De geliefde wordt omschreven in kleine en grote beelden; zij is een handvol aarde en zij is het uitdijende heelal (strofe 1); zij is compact en zij is 'planetary' (planeet-ig), zij is een duif en een wereldbol/geografie (laatste regel). Zij is de enige voor hem, hij heeft 'geen andere ster', geen andere geliefde. Verschillende delen van haar lichaam (ogen, huid, heupen, mond, hart) vergelijkt hij met het heelal, beschrijft hij met kosmische beelden (verdwenen sterrenbeelden, spoor van een meteoor, deel van de maan, deel van de zon). Haar lichaam is een microkosmos, die overeenkomt met de macrokosmos van het heelal. De 'ik' reist langs haar lichaam en kust haar.


Tot slot dan mijn interpretatie van Sonnet XVI van Pablo Neruda, op basis van alle bovenstaande gegevens.

Sonnet XVI is een liefdesgedicht dat deel uitmaakt van een serie van honderd sonnetten die Pablo Neruda schreef voor zijn geliefde en latere echtgenote Matilde Urrutia. In grootse, kosmische beelden beschrijft hij zijn liefde voor haar, al zet hij hier ook enkele beelden tegenover die juist klein zijn (handje aarde, duif). Het is met name haar lichaam dat in dit sonnet wordt bezongen (hij verwijst niet naar haar karakter, gedachten, hij geeft haar geen stem). Dit maakt het beeld dat van de geliefde uit dit sonnet naar voren komt nogal vlak (mogelijk geven de andere sonnetten hier een aanvulling op). Nouja, dat laatste is natuurlijk meer een mening over het gedicht dan een interpretatie, maar mij stoorde het een beetje.


Ik hoop dat je hiermee verder komt. Wel vreemd dat ze je een vertaling geven om te interpreteren; dat is een stuk lastiger dan een origineel. Ik hoop dat je auditie goed gaat!

Met vriendelijke groet,

Rozemarijn
www.rozemarijnonline.net/versanalyse.html


---


I love the handful of the earth you are.
Because of its meadows, vast as a planet,
I have no other star. You are my replica  [kopie]
of the multiplying universe.

Your wide eyes are the only light I know
from extinguished constellations;  [uitgedoofde sterrenbeelden]
your skin throbs like the streak  [adertje onder de huid dat klopt?]
of a meteor through rain.

Your hips were that much of the moon for me;
your deep mouth and its delights, that much sun;
your heart, fiery with its long red rays,

was that much ardent [vurig] light, like honey in the shade.
So I pass across your burning form, kissing
you - compact and planetary, my dove, my globe.


(vertaald door Stephen Tapscott)


---


Ik hou van het beetje aarde dat jij bent,
omdat ik in alle melkwegweiden
geen andere ster heb. Jij weerspiegelt
en verveelvoudigt het heelal

Je grote ogen zijn het licht dat ik bewaar
uit de verslagen sterrenstelsels,
Je huid huivert net als de wegen
die de meteoor bereist in de regen.

Van zoveel maan waren voor mij je heupen,
van alle zon je diepe mond en zijn genot,
van zoveel gloeiend licht, als honing in de schaduw,

je hart geschroeid door lange rode stralen,
en zo bereis ik het vuur van je vorm,
en kus je, kleintje en planeet, duif en geografie.


---


SONETO XVI


Amo el trozo de tierra que tú eres,
porque de las praderas planetarias
otra estrella no tengo. Tú repites
la multiplicación del universo.

Tus anchos ojos son la luz que tengo
de las constelaciones derrotadas,
tu piel palpita como los caminos
que recorre en la lluvia el meteoro.

De tanta luna fueron para mí tus caderas,
de todo el sol tu boca profunda y su delicia,
de tanta luz ardiente como miel en la sombra

tu corazón quemado por largos rayos rojos,
y así recorro el fuego de tu forma besándote,
pequena y planetaria, paloma y geografía.





Re:     (18 augustus 2010)


Hoi,

Super bedankt voor deze informatie. Ik kon nergens vinden wat nou de gedachte was achter de monologen van Neruda dus dit mailtje kwam echt als geroepen. Mijn auditie is voor woordkunst, dus meer het spelen met tekst en woorden i.p.v. het rechtstreekse acteren, daarom leek me de onderliggende betekenis ook wel belangrijk.

Nogmaals bedankt!

Groetjes, Judith.





Re:     (19 augustus 2010)


Het is inderdaad heel verhelderend bij dit gedicht als je weet dat dit voor een concrete vrouw in zijn leven is geschreven en iets van de achtergrond en de bundel weet.

Veel succes met je auditie! (Aan je voorbereiding zal het in ieder geval niet liggen!)

Met vriendelijke groet, Rozemarijn.

www.rozemarijnonline.net/versanalyse.html









Bespreking gedicht: Rozemarijn van Leeuwen (augustus 2010)   © zie hieronder.
Gedicht: Pablo Neruda, Sonnet XVI. Ik hou van het beetje aarde. In: Honderd liefdessonnetten (Cien Sonetos de Amor) 1960.

Overzicht alle besprekingen gedichten: Lijst gedichten met bespreking.




© copyright 2010. Het is alleen toegestaan om gegevens van deze pagina over te nemen met gebruikmaking van de volgende verwijzing:
Rozemarijn van Leeuwen, Versanalyse en interpretatie. Pablo Neruda, Sonnet XVI. Ik hou van het beetje aarde (2010). Bron: http://www.rozemarijnonline.net/poezie_gedichten.html.





Overzicht van gedichten:
lijst van gedichten met bespreking




<  
  >