RozemarijnOnline




Versanalyse en interpretatie
-
korte bespreking gedicht






















Versanalyse en interpretatie
korte bespreking gedicht


J. Slauerhoff - Terugkeer
In: Yoeng Poe Tsjoeng, 1930



<    
  >



Vraag en antwoord




Onderwerp: Gedicht Slauerhoff
(27 oktober 2014)


Hallo Rozemarijn,

ik had op u website gelezen dat u ons misschien wel kon helpen dus ik heb eigenlijk een vraagje.

Wij hebben voor ons examen het gedicht 'Terugkeer' van J. Slauerhoff. Wij hebben moeite met het vinden van stijlfiguren en beeldspraak in dit gedicht. Het enige wat we kunnen vinden is herhaling.

We vinden het gedicht ook moeilijk te begrijpen, omdat het in oud Nederlands is geschreven. We hoopten dat u ons misschien verder kon helpen.

Groetjes, Kim.

--

Terugkeer

1     Na twintig jaar wilde ik mijn stad terugzien,
2     Die lag stillevend aan den horizon.
3     Maar aan den straatweg, vier mijl voor de poort,
4     Stond nog die herberg van den Gelen Reiger,
5     Waar 'k vroeger kwam met vrienden uit de stad.
6     Daarbinnen werd loom, als in halven slaap, een fluit bespeeld.
7     Ik hoorde weer het oude lievlingslied
8     Van pruimeblaren vallend in den vijver.
9     't Was Mei weer, stil lag daar de stad aan 't water,
10   Ik hoefde er niet meer heen te gaan:      10
11   't Is Mei, ik kom er juist vandaan.        -> 9
12   O pruimeblaren vallend in den vijver,      -> 8
13   Niets kan vergaan, zoomin als jullie kort en ritslend leven
14   Het mijne, lang en vol van zwaar verdriet -
15   Zoo scheen het, maar het was het mijne niet;
16   Ik ben hier altijd mijmrend blijven staan,
17   Betreurend wat dien andre is geschied,
18   Terwijl ik luisterde naar 't zinnelooze lied
19   Van pruimeblaren - vallend - in den vijver.


J. Slauerhoff.
In: Yoeng Poe Tsjoeng (1930, tweede vermeerderde druk 1933). Vertalingen van Chinese gedichten (vertaald uit het Engels door Arthur Waley).




Antwoord     (29 oktober 2014)


Dag Kim,

Ik neem aan dat het gaat om het gedicht 'Na twintig jaar wilde ik mijn stad terugzien' (met de titel 'Terugkeer') uit de bundel "Young Poe Tsjoeng' (1930) van Slauerhoff.

Deze bundel (de titel betekent zoveel als: "van geen nut") bevat vertalingen van Chinese gedichten (op basis van een Engelse vertaling). Opmerkelijk is echter, dat onder dit gedicht geen oorspronkelijke auteur is aangegeven - ik neem dus aan dat dit gedicht van Slauerhoffs hand is. Toch lijkt het een beetje op de Chinese gedichten in de bundel: de inhoud is een beetje geheimzinnig, er wordt weinig uitgelegd.


Allereerst de inhoud. Een 'ik'-figuur wil na 20 jaar een stad terugzien. Wie deze 'ik' is en om welke stad het gaat, staat nergens. Wat die 'ik' daar 20 jaar geleden deed, wordt ook niet verteld. Maar blijkbaar is de 'ik' 20 jaar geleden voor kortere of langere tijd in deze stad geweest of heeft hij er gewoond. Hij noemt het 'mijn stad' (r1), dus hij zal zich er in ieder geval mee verbonden voelen.

Nu keert hij er terug, hij ziet de stad aan de horizon al liggen. Maar 4 mijl voor de stad, ligt nog steeds de herberg 'De Gele Reiger', waar hij vroeger met vrienden kwam (r3-5). De 'ik' gaat daar naar binnen: er wordt fluit gespeeld (zijn/hun lievelingslied, over bladeren die in de vijver vallen), wat het beeld oproept van de stad in mei. Precies op de middelste regel van het gedicht (r10) staat dan een omkering: 'Ik hoefde er niet meer heen te gaan'.

Blijkbaar is de herberg, het lied, en het beeld van de stad in mei genoeg. Hij gaat niet meer naar de stad toe. Dan keert ook het gedicht om: r11 spiegelt r9 (stad in mei), r12 spiegelt r8 (pruimebladeren/vijver) - precies dus om die tiende (middelste) regel heen. Het lijkt of hij de eerste 9 regels naar de stad toe is gelopen, en de laatste 9 regels er weer van weg beweegt.

Het schijnt hem ineens toe dat hij altijd mijmerend naar de stad is blijven staan kijken (r16), alsof zijn hele verdrietige leven vanaf dat hij de stad verliet, niet is gebeurd (15). Hij treurt over wat 'dien andere' (die ander) is overkomen, wellicht doelt hij op een van zijn vrienden (r5), die iets ergs is overkomen (misschien overleden?). Het is alsof hij altijd naar het lied van de pruimenbladeren is blijven luisteren. Dit lied, dat gaat over bladeren die in de herfst in de vijver vallen (een 'kort en ritselend leven', r13), gaat over de herfst, de eindigheid van het leven. Het lijkt hem nu alsof hij altijd naar dit lied is blijven luisteren (r18) en dat komt hem nu zinloos voor (r18). Dus: altijd droefheid voelen over de eindigheid van het leven, is zinloos. Niets vergaat echt (13).

Kortom, het gedicht gaat over iemand die een stad van vroeger wil gaan terugzien, maar die door het horen van het lied ineens anders besluit. Het schijnt hem ineens toe dat hij eigenlijk nooit is weggegaan, dat hij altijd is blijven treuren over die ander en dat hij naar een zinloos lied (over vergankelijkheid en dood) is blijven luisteren. Hij beseft nu dat niets echt vergaat.

Niet alles in dit gedicht is helemaal precies begrijpelijk, of logisch in een anekdote te verklaren - en dat is nou juist ook kenmerkend voor veel andere (vertaalde) Chinese gedichten in de bundel. In ieder geval gebeurt er halverwege iets met de 'ik', waardoor zijn tocht naar de stad volledig verandert in een meer psychische transformatie. Hij komt dus nooit bij de stad aan (hij keert er nooit terug, zoals de titel suggereert), maar het levert hem wel een nieuwe kijk op zijn eigen leven op. Als hij al ergens 'terugkeert' (de titel), dan is het dus niet in de stad, maar wel bij zijn treuren (r17) over die ander.


Dan over de vorm. Er zit wel eindrijm in het gedicht, maar niet alle regels rijmen en zeker niet in een vast rijmschema. In de beschrijving: de stad lag 'stillevend' aan de horizon (r2) speelt hij met taal. Maar verder zie ik zo bij een eerste lezing ook geen opvallende stijlkenmerken/beeldspraak. Naast natuurlijk de regels/woorden die zich herhalen, in z'n algemeenheid en in het bijzonder rond r10 (door die spiegeling in het gedicht, heeft het zelf iets als de vijver waarin de bladeren vallen, of als het water waar de stad aan ligt).

Veel succes met de verdere bespreking van het gedicht.

Met vriendelijke groet,

Rozemarijn.

www.rozemarijnonline.net - Gedichten met een bespreking





Re:     (30 oktober 2014)


hallo Rozemarijn.

bedankt voor je uitleg, tijd en hulp! Ik heb er erg veel aan. Nogmaals bedankt!

groetjes, Kim.



∗       ∗       ∗



Bespreking gedicht: Rozemarijn van Leeuwen (oktober 2014)   © zie hieronder.
Gedicht: J. Slauerhoff, Terugkeer. In: Yoeng Poe Tsjoeng, 1930 (tweede vermeerderde druk 1933). Vertalingen van Chinese gedichten (vertaald uit het Engels door Arthur Waley).

Overzicht alle besprekingen gedichten: Lijst gedichten met bespreking.




© copyright 2014. Het is alleen toegestaan om gegevens van deze pagina over te nemen met gebruikmaking van de volgende verwijzing:
Rozemarijn van Leeuwen, Versanalyse en interpretatie. J. Slauerhoff, Terugkeer (2014). Bron: http://www.rozemarijnonline.net/poezie_gedichten.html.





Lees meer:

poëziegeschiedenis

kenmerken van poëzie        analyseren en interpreteren

alle gedichten met een bespreking




<    
  >