RozemarijnOnline




Hadewijch en Ruusbroec

“Dat donkere verlichte alle dinc”

doctoraalscriptie
1996































Doctoraalscriptie Vakgroep Nederlandse taal- en letterkunde

Faculteit der Letteren, Universiteit Utrecht

Onder begeleiding van prof.dr. W.P. Gerritsen, 1996




Er staan nog vijf nota’s met historisch letterkundig onderzoek integraal op deze site:

- Katharyne Lescailje
- Tristan en Isolde
- De Génestet
- De brulocht
- Het tabernakel

klik hiervoor op: Historische letterkunde






‘Dat donkere verlichte alle dinc’

Lichtthematiek en de daarmee samenhangende donker- en warmtethematiek in de teksten van de middeleeuwse mystici Hadewijch en Jan van Ruusbroec.

door Rozemarijn van Leeuwen
(© 1996)



 



Literatuur



Tekstuitgaven


De visioenen van Hadewijch. Vert. en van komm. voorzien door P. Mommaers. Nijmegen, 1979 (2 dln). Deel 15 van de reeks Spiritualiteit.

De brieven van Hadewijch. P. Mommaers. Averbode/Kampen, 1990.

Hadewijch. Brieven. Opnieuw uitgegeven door J. van Mierlo S.J. Antwerpen, enz., 1947 (2 dln).

Jan van Ruusbroec, Die geestelike brulocht. Tielt/Turnhout, 1988. Deel 3 van de reeks Opera Omnia.

Jan van Ruusbroec, De verhevenheid van de geestelijke bruiloft, of de innige ontmoeting met Christus. Oorspr. tekst met juxta-hertaling door L. Moereels. Tielt, 1989.



Secundaire literatuur


A. Ampe, Kernproblemen uit de leer van Ruusbroec. Tielt, 1950-57 (3 dln, 4 bnd). Studiën en tekstuitgaven van Ons geestelijk erf (dl. XI-XIII).

St.G. Axters, Geschiedenis van de vroomheid in de Nederlanden. Antwerpen, 1950-1960 (4 dln).

St.G. Axters, ‘Hadewijch als voorloopster van de zalige Jan van Ruusbroec’. In: Dr. L. Reypens-album. Red.: A. Ampe. Antwerpen, 1964, blz. 57-74.

G. de Baere, ‘De ontplooiing van Ruusbroecs mystieke terminologie in de Brulocht’. In: Siet, de brudegom comt. Facetten van Die geestelike brulocht van Jan van Ruusbroec (1293-1381). Red.: Th. Mertens. Kampen, 1995.

C. Bäumker, Witelo. Ein Philosoph und Naturforscher des XIII. Jahrhunderts. Münster, 1908. Beitrage zur Geschichte der Philosophie des Mittelalters III, 2.

Bijbel. Statenvertaling, uitgeg. door het Nederlands bijbelgenootschap. Haarlem, 1992.

R. van den Broek, ‘Licht en donker in de bijbel en de hellenistische wereld’. In: Licht en donker in de middeleeuwen. Red.: R.E.V. Stuip en C. Vellekoop. Utrecht, 1989.

C. Burger, ‘De mysticus Ruusbroec en zijn kerk’. In: Een claer verlicht man. Over het leven en werk van Jan van Ruusbroec (1293-1381). Hilversum, 1993.

W. Corsmit, ‘De Heilige Schrift bij zuster Hadewijch’. In: Ons geestelijk leven 40 (1963-64), blz. 151-160.

Dictionairy of the Middle Ages. Ed.: J.R. Strayer. New York, 1982-1989 (12 dln).

R.L. Fastiggi, ‘The divine light within: reflexions on the education of the mind to God in Augustine, Anselm, Bonaventure and Newman’. In: Faith Seeking Understanding. Learning and the Catholic Tradition. Ed.: G.C. Berthold. Manchester, 1991.

E. van ’t Hof, Van Adam tot Zevende hemel. Bijbelwijzer. Groningen, 1990.

J. Koch, ‘Über die Lichtsymbolik im Bereich der Philosophie und der Mystik des Mittelalters’. In: Studium Generale 13 (1960), blz. 653-670.

P. Mommaers, Hadewijch. Schrijfster, begijn, mystica. Averbode/Kampen, 1989.

P. Mommaers en J. van Bragt, Ruusbroec in gesprek met het Oosten. Mystiek in boeddhisme en christendom. Kampen, 1995.

H. Noë, ‘Jan van Ruusbroecs Het rijcke der ghelieven. Op verkenning in een beeldenrijk’. In: Wat duikers vent is dit! Opstellen voor W.M.H. Hummelen. Red.: G.R.W. Dibbets en P.W.M. Wackers. Wijhe, 1989, blz. 41-53.

J. Ratzinger, ‘Licht und Erleuchtung. Erwägingen zu Stellung und Entwicklung des Themas in der abendländischen Geistesgeschichte’. In: Studium Generale 13 (1960), blz. 368-378.

J. Reynaert, De beeldspraak van Hadewijch. Tielt, enz., 1981 (a).

J. Reynaert, ‘Ruusbroec en Hadewijch’. In: Ons geestelijk erf 55 (1981 (b)), blz. 193-233.

J. Reynaert, ‘Hadewijch en de bijbel’. In: Miscellanea Neerlandica. Opstellen voor Dr. Jan Deschamps ter gelegenheid van zijn zeventigste verjaardag. Red.: E. Cockx-Indestege en F. Hendrickx. Leuven, 1987, blz. 41-55.

J. Reynaert, ‘Licht en donker bij Hadewijch’. In: Licht en donker in de middeleeuwen. Utrecht, 1989, blz. 169-189.

J. Reynaert, ‘Het mystieke ‘licht’ en Hadewijchs eerste brief’. In: Ons geestelijk erf 65 (1991), blz. 3-12.

R.E.V. Stuip en C. Vellekoop, Licht en donker in de middeleeuwen. Utrecht, 1989.

H.W.J. Vekeman, ‘Die ontrouwe maectse so diep... . Een nieuwe interpretatie van het vijfde visioen van Hadewijch’. In: De nieuwe taalgids 71 (1978), blz. 385-409.



[einde van de Literatuurlijst]



Rozemarijn van Leeuwen, ‘‘Dat donkere verlichte alle dinc’. Lichtthematiek en de daarmee samenhangende donker- en warmtethematiek in de teksten van de middeleeuwse mystici Hadewijch en Jan van Ruusbroec’ (doctoraalscriptie, 1996). Op: www.rozemarijnonline.net/letterkunde.html.


© Het is alleen toegestaan
om gegevens uit deze nota over te nemen
met gebruikmaking van bovenstaande verwijzing.




  Scriptie Hadewijch en Ruusbroec
  Woord vooraf
  Inhoudsopgave
  Inleiding
  H1 - De lichte middeleeuwen
  H2 - Lichtthematiek bij Hadewijch
  H3 - Lichtthematiek bij Ruusbroec
  Synthese
  Literatuur   ↑
  Bijlagen: Overzicht terminologie