RozemarijnOnline




Tristan en Isolde

onderzoeksnota
1994




























Deze nota is geschreven in 1994 in het kader van het onderzoekscollege ‘Magie in de Middeleeuwen: magische recepten in het Hattemse handschrift’ onder begeleiding van mw. dr. O.S.H. Lie (Nederlandse taal- en letterkunde, Universiteit Utrecht).



Er staan nog vijf nota’s met historisch letterkundig onderzoek integraal op deze site:

- Katharyne Lescailje
- De Génestet
- De brulocht
- Het tabernakel
- Doctoraalscriptie
   Hadewijch en
   Ruusbroec

klik hiervoor op: Historische letterkunde





De liefdesdrank van Tristan en Isolde

Een literaire verwijzing in een magisch recept
en de zoektocht naar de verdwenen Middelnederlandse versie
van het Tristan en Isolde verhaal.

door Rozemarijn van Leeuwen
(© 1994)



 



Bijlage: overzicht van gebruikte fragmenten



• Henric van Veldeke, 25 minneliederen. Door J. Notermans. Gorinchem, 1966. Blz. 28.

rond 1200

Tristrant moeste ane sinen danc
stade siin der koninginnen
want poisoen heme daer toe dwanc
mere dan die cracht der minnen
des sal mich die goede danc
weten dat ich niene gedranc
sulic piment ende ich sie minne
bat dan he ende mach dat siin
wale gedane valsches ane
laet mich wesen diin
ende wis doe miin.


(Tristan moest, tegen wil en dank, / trouw zijn aan de koningin / want een liefdesdrank dwong hem daartoe / meer dan de kracht van de liefde. / Dit zal mijn geliefde weten / dat ik nooit dronk / zo’n drank, en dat ik van haar houd / meer dan hij [Tristan] deed, als dat kan. / Schoonheid, zonder enig bedrog / laat mij de uwe wezen / en weest gij van mij)




• Diederic van Assenede, Floris ende Blancefloer. Door J.J. Mak. Den Haag, 1980 (vierde druk). Blz. 23, vs. 58-64.

12de eeuw

Wi hebben ghehoort van Ysouden,
Hoe si minde haers neve Trustram,
Ende hoe Parijs minde Helenam,
Ende van anderen niemaren,
Die hovesch ende natuerlic waren,
Dier men seyt ende tellet vele
In aventuren ende in spele


(We hebben gehoord over Isolde / hoe ze haar neef [de neef van haar echtgenoot] Tristan liefhad / en hoe Paris Helena beminde / en van andere opzienbarende zaken / die hoofs en rechtschapen waren / waarvan met zegt en veel vertelt / in romans en andere verhalen)




De Borchgravinne van Vergi. Door R. Jansen-Sieben. Utrecht, 1985 (derde druk). Blz. 56, vss. 887-893.

14de eeuw

Te waren, lief, ic waende dat ghi
Mi ghetrouwer gheweest had vele,
Beide in ernst ende in spele,
Dan Triestram Isauden was.
Want god kint die waerheit das,
Dat ic u minde vele mere
Dan Isaude Triestram dede eere.


(Waarachtig, lief, ik dacht dat gij / mij nog meer trouw was geweest / zowel in ernst als in blijdschap (in slechte en goede dagen?) / dan Tristan Isolde was. / Want God kent de waarheid daaromtrent / dat ik u veel meer beminde / dan Isolde Tristan indertijd)




• A.M.J. van Buuren, Der minnen loep van Dirc Potter. Studie over een Middelnederlandse ars amandi. Utrecht, 1979. Blz. 24, 40, 146, 158, 278.

rond 1410

[citaat volgt]

24: geliefden die stierven, opsomming: Tristram van Cornuaelge
146+58: exempel in tweede boek (goede minne) (II, 3613-3641). listen van vrouwen
278: list in liefdeszaken. eer naar buiten toe.
Geen moraal, zelfs: list mag, geweld niet.



[einde van de Bijlage]



Rozemarijn van Leeuwen, ‘De liefdesdrank van Tristan en Isolde. Een literaire verwijzing in een magisch recept en de zoektocht naar de verdwenen Middelnederlandse versie van het Tristan en Isolde verhaal’ (onderzoeksnota, 1994). Op: www.rozemarijnonline.net/letterkunde.html.


© Het is alleen toegestaan
om gegevens uit deze nota over te nemen
met gebruikmaking van bovenstaande verwijzing.




  Nota Tristan en Isolde
  Inhoudsopgave
  Inleiding
  Afschriften en vertaling van het recept
  De liefdesdrank en de literaire verwijzing
  Literatuurlijst
  Bijlage   ↑