RozemarijnOnline




Gastenboek van RozemarijnOnline






















Gastenboek literaire website RozemarijnOnline

Vraag en antwoord

home           gastenboek




Onderwerp: Gedicht van Kouwenaar
(22 april 2021)


Beste Rozemarijn,

Wat heeft u een geweldige website!

Over twee weken heb ik mijn mondeling Nederlands en met enkele gedichten hebben uw prachtige analyses al enorm geholpen. Achter veel gedichten blijkt veel meer diepgang te zitten dan ik op het eerste oog dacht.

Helaas staat het gedicht 'Ik heb nooit' van Gerrit Kouwenaar niet tussen uw gedichtenbesprekingen. Wat bedoelt hij met die beginregels, 'het zacht maken van stenen / het vuur maken uit water / het regen maken uit dorst'?

Alvast bedankt voor uw moeite! Met vriendelijke groeten,

Vivienne.

---

Ik heb nooit


Ik heb nooit naar iets anders getracht dan dit:
het zacht maken van stenen
het vuur maken uit water
het regen maken uit dorst

ondertussen beet de kou mij
was de zon een dag vol wespen
was het brood zout of zoet
en de nacht zwart naar behoren
of wit van onwetendheid

soms verwarde ik mij met mijn schaduw
zoals men het woord met het woord kan verwarren
het karkas met het lichaam
vaak waren de dag en de nacht eender gekleurd
en zonder tranen, en doof

maar nooit iets anders dan dit:
het zacht maken van stenen
het vuur maken uit water
het regen maken uit dorst

het regent ik drink ik heb dorst


Gerrit Kouwenaar (1923-2014)
In: Vijf 5 tigers (1957).





Antwoord    (24 april 2021)


Dag Vivienne,

Fijn om te lezen dat je al wat aan de besprekingen op mijn website hebt gehad.

Wat betreft het gedicht 'Ik heb nooit' van Kouwenaar - daar is een belangrijk woord meteen 'getracht' (r.1). Hij probéért een aantal dingen aan het begin van het gedicht - en wat zijn die dingen? Stenen zacht maken, vuur uit water maken, en regen uit dorst maken: dit zijn allemaal  onmogelijke  dingen. Er staat dus eigenlijk: ik heb nooit iets anders getracht dan het onmogelijke.

In de slotstrofe komt hij hier dan op terug en sluit af met: 'het regent, ik drink, ik heb dorst'. Even lijkt het of hij zijn doel heeft bereikt (het regent, ik drink) - maar dan blijkt die regen en dat drinken de dorst helemaal niet te lessen. Hij heeft in de slotregel nog altijd dorst en hij kan eigenlijk weer overnieuw beginnen.

Streven naar het onmogelijke en het nooit bereiken en het altijd opnieuw proberen, wordt wel de beste omschrijving genoemd van het dichterschap van Kouwenaar. Je zou het gedicht dus zo kunnen lezen, dat het over dichten gaat. De 'ik' wil natuurlijk niet in de werkelijkheid 'vuur maken uit water' of stenen zachtmaken. Hij probeert dat in taal te doen. Hij probeert in taal dingen te bereiken die in de werkelijkheid onmogelijk zijn.

Ik heb nooit iets anders getracht dan dit: het onmogelijke gedicht proberen te schrijven (het perfecte gedicht). Het geeft ook het belang van het dichterschap aan voor Kouwenaar: hij probeert niets anders dan dit, wat er ook verder in het leven voorvalt - hij blijft zich richten op zijn dichterschap, hij blijft proberen, hij blijft streven naar het perfecte gedicht.

Ik hoop dat je zo een kleine aanzet hebt om dit gedicht verder te gaan bespreken. Veel succes met alle voorbereidingen,

met vriendelijke groet,

Rozemarijn.


•  Kenmerken van poëzie

•  Alle gedichten met een bespreking








Poëziegeschiedenis

Kenmerken poëzie      Analyseren gedichten

Alle gedichten met bespreking






Home           Gastenboek