RozemarijnOnline




Gastenboek van RozemarijnOnline






















Gastenboek literaire website RozemarijnOnline

Vraag en antwoord

home           gastenboek




Onderwerp: Gedicht Van der Noot
(18 juni 2019)


Goedemiddag,

Binnenkort heb ik een toets over Nederlandse literatuur. Ik moet daarvoor van te voren een gedicht uitschrijven, maar ik loop tegen een paar dingen aan. Misschien dat u mij kunt helpen.

Het gaat om een 16e-eeuws sonnet door Jan van der Noot. Ik moet kort iets zeggen over de inhoud, rijmschema, metrum, beeldspraak en stijlfiguren. Ik stuur het gedicht hieronder mee.

Alvast bedankt! Met vriendelijke groet,

Jasmin.

---

Sonnet


Waar wilt gij lopen, lief, waar wilt gij toch al lopen?
Gij vliedt van mij, schoon lief, eer gij weet wat ik meine.
Hoe wilt gij mij altijd d'een pijn op d'ander hopen?
Mijn liefde is schoon, lief, gestadig goed en reine.   (4)

Waarom vliedt gij van mij? Waar wilt gij toch al lopen?
Mijn liefde t'uwaards is gestadig goed en reine,
dies en wilt mij niet meer d'een pijn op d'ander hopen,
maar blijft staan, lief, vertoeft en verstaat wat ik meine.   (8)

Uw schoonheid zuiver maagd en uw goede manieren,
uw wijsheid, uw verstand en uw deugd goedertieren,
uw oogskens schoon en klaar, en uw rein eerbaar wezen,   (11)

uw zuiver blondig haar, uw wenkbrauwkens bij dezen,
behagen mij zo wel, dat ik tot alle tijên,
bij u wel wilde zijn, 't waar' in vreugd of in lijên.   (14)


Jonker Jan Baptista van der Noot (1539-1595)
vroegrenaissancistische dichter (16e eeuw).





Antwoord    (21 juni 2019)


Dag Jasmin,

Jan van der Noot (1539-1595) was een dichter uit de omgeving Antwerpen. Hij leefde helemaal aan het begin van de periode van de Renaissance, en hij is de eerste dichter die bijvoorbeeld sonetten ging schrijven in het Nederlands. Hij werd daarin beïnvloed door renaissancistische Franse dichters van de groep 'La Pleiade' (voorbeeld nemen aan klassieke oudheid, uitdragen humanisme, belangrijke thema's zijn liefde en natuur).

Ook het meegestuurde gedicht is een sonnet. Het gedicht is een liefdesgedicht.


Inhoud. In het gedicht spreekt de dichter iemand aan, zijn 'schoon lief', zijn aanbedene (hij spreekt haar aan met 'gij' en 'u'). Zijn beminde loopt echter van hem weg (r.1-8). Hij benadrukt dat zijn liefde voor haar goed en rein is, maar zij stapelt pijn op pijn (r.3 en 7).

In de tweede helft prijst hij onder andere haar schoonheid, goede manieren, wijsheid, verstand en deugd (r.9-12). Dat alles behaagt hem zeer en hij zou voor altijd bij haar willen zijn, in vreugde en in lijden (r.13-14). Of het goed afloopt tussen deze twee, vermeldt het gedicht niet.

Het gedicht gaat dus over een (vooralsnog) onbeantwoorde liefde.


Versvorm. Het gedicht is een Italiaans sonnet en bestaat dus uit 4 strofen (twee van 4 regels en dan twee van 3 regels). De versregels hebben een vaste lengte, van elk zes beklemtoonde lettergrepen (oftewel zes versvoeten).

Rijmschema. In de eerste twee strofen zijn slechts 2 rijmwoorden gebruikt. Daarbij worden echter alle rijmwoorden uit de eerste strofe in de tweede in hun geheel herhaald (lopen, meine, hopen en reine komen precies zo terug). Dit heet rijk rijm.

Het rijmschema wordt dan: abab abab ccd dee.

Metrum. In het hele gedicht is een jambe als metrum gebruikt (dus afwisselend een onbeklemtoonde en beklemtoonde lettergreep), al moet je soms wel woorden samentrekken (elisie) . Als voorbeeld hieronder de beklemtoonde lettergrepen onderstreept:
Waar wilt gij lopen, lief, waar wilt gij toch al lopen.

Een jambe met zes beklemtoonde lettergrepen wordt een zesvoetige jambe (of een zes-jambische versregel) genoemd.

Stijlfiguren. Het hele gedicht is een monoloog (er wordt een 'lief' aangesproken met 'gij' en 'u').

In de eerste helft is er heel veel herhaling van woorden (repetitio). Sommige zinsdelen worden in hun geheel herhaald ('waar wilt gij toch al lopen', r. 1 en 5; en 'een pijn op d'ander hopen', oftwel de ene pijn op de andere opstapelen, r. 3 en 7).

In de tweede helft van het gedicht is er sprake van een lange opsomming van eigenschappen van de geliefde (r 9-12), dit heet enumeratie.


Veel succes met het schrijven van je verslag! Met vriendelijke groet,

Rozemarijn.


•  Kenmerken van poëzie

•  Alle gedichten met een bespreking





Re:    (22 juni 2019)


Beste Rozemarijn,

Ik ben u zeer zeer dankbaar. U heeft mij erg geholpen!

Heel erg bedankt. Met vriendelijke groet,

Jasmin.








Poëziegeschiedenis

Kenmerken poëzie      Analyseren gedichten

Alle gedichten met bespreking






Home           Gastenboek