RozemarijnOnline




Versanalyse en interpretatie
-
korte bespreking gedicht






















Versanalyse en interpretatie
bespreking gedicht


M. Vasalis - Steen
In: Vergezichten en gezichten, 1954



<    
  >



Onderwerp: Vasalis
(2 juni 2014)


Beste Rozemarijn,

Ik moet het gedicht 'Steen' van Vasalis voordragen. Ik moet de zinnen "vertalen" (uitleggen) en daarbij de assonantie en alliteratie vermelden.

Graag zou ik horen hoe jij dat zou doen, en of mijn interpretatie een beetje klopt. Ik ben hier niet goed in en het is een belangrijk cijfer.

Met vriendelijk groet,

Bea.

---

Steen


Verdriet kit al mijn krachten samen,
zodat ik roerloos word als steen.
Mijn hele wezen wordt materie,
een ondoordringbaar star mysterie,
o sla de rots, opdat ik ween.


M. Vasalis
In: Vergezichten en gezichten (1954)




Antwoord     (4 juni 2014)


Dag Bea,

lastig om te omschrijven hoe ik iets zou voordragen... En iedereen draagt poezie anders voor; het lijkt me goed om te zoeken wat bij jou past.

Ik kan je wellicht wat heel algemene tips geven.
- probeer de inhoud te vertellen, net zoals je bij proza met behulp van intonatie de inhoud probeert over te brengen.
- als je een ruime pauze inlast na elke regel, kan de voordracht wat 'stokkerig' overkomen. Zeker bij enjambement (dus als de zin doorloopt naar de volgende regel), hoef je nauwelijk te pauzeren (r1-2; 3-4-5 ; tussen r2-3 kan de stilte juist net iets langer duren).
- houd ook korte stiltes bij komma's, zoals je ook zou doen bij proza.
- gezichtsuitdrukkingen kunnen de tekst ondersteunen, het is natuurlijk een voordracht, geen toneel, maar bij een ernstige tekst ook ernstig kijken en niet blij lachen, kan toch helpen.


Wat betreft de betekenis:

De 'ik' in dit gedicht raakt geheel doordrenkt van een verdriet dat blijkbaar zo groot is, dat ze er roerloos van wordt, versteent, letterlijk ondoordringbare materie wordt. Ze kan blijkbaar niet huilen, maar wil dat wel, wellicht als iemand haar ('de rots') zou slaan, zou raken, zou openbreken, zou ze kunnen gaan huilen.

En 'wenen', dat zijn eigenlijk tranen, stromend water - en vloeibaar water is het tegenovergestelde van de (door het verdriet) tot steen/materie samengeplakte krachten. Water is niet star of roerloos, het beweegt; het is niet ondoordringbaar, het is vloeibaar, het is niet samengekit, maar het stroomt.

Zij vraagt erom om geslagen te worden om zo misschien te kunnen gaan huilen, want het wenen is verdriet dat kan wegstromen, dat haar niet langer van binnen vult en verhard.

In deze zin, de diepe wens om te kunnen huilen om een verdriet dat blijkbaar zo groot is dat het je versteent, is het een dramatisch gedicht. Tegelijk is het ook een heel ingehouden gedicht - want het gedicht eindigt bij de wens, er wordt niet gehuild, het verdriet wordt niet opgelost, de spanning blijft zonder dat er zekerheid is of het de 'ik' daadwerkelijk lukt om haar verdriet te uiten en weg te laten stromen.


Lastig bij de voordracht is denk ik vooral dat het gedicht zo kort is. Je hebt maar die vijf regels om iets van dat ingehouden verdriet, de intensiteit ervan en de wens aan het slot om te kunnen huilen over te brengen.


Wat betreft assonantie en alliteratie vallen mij op:
rijm: steen-ween, materie-mysterie
ass: al-krachten(-samen is eigenlijk lange 'aa'), hele-wezen-materie
all: kit-krachten


Ik hoop dat de voordracht goed gaat. Heel veel succes ermee!

Met vriendelijke groet,

Rozemarijn.

Rozemarijn.

- meer gedichten met uitleg
- © onderaan pagina





Re:     (4 juni 2014)


Dag Rozemarijn,

Heel hartelijk dank voor de zinvolle informatie!!

Met vriendelijke groet,

Bea.

- meer gedichten met uitleg
- © onderaan pagina






2017



Onderwerp: Aanvullingen bij bespreking 'Steen'
(14 december 2017)


Beste Rozemarijn,

sorry, ik kan het niet laten, maar in je bespreking van Vasalis' Steen (in antwoord op Bea, 5 VWO) mis je volgens mij een detail: 'sla de rots opdat ik ween', is volgens mij een overduidelijke verwijzing naar het bijbelverhaal over Mozes, die met zijn staf op de rotsen slaat om zijn volk te drenken.

Zie bijv. Refidim op Wikipedia, maar er zijn nog heel wat meer verwijzingen te vinden, zoals vrijzinnig.nl/raakbaar).

Mijn meer poëtisch gestemde wederhelft heeft alles van en over Vasalis (zo moeilijk is dat nou ook weer niet), maar had dit punt ook gemist, ondanks een goed gristelijke opvoeding met catechisatie en al (ik ben volledig atheïstisch grootgebracht, maar heb al lezende het een en ander opgepikt).

Ik wens je een goed poëtisch weekend,

Met vriendelijke groet,

Albert.




Antwoord     (17 december 2017)


Dag Albert,

Dank voor je aanvulling. Ik had inderdaad indertijd niet aan het verhaal over Mozes en de rots in het Oude Testament gedacht - hoewel ik al die bijbelboeken tijdens mijn studie wel heb moeten lezen, voor het vak 'Bijbel en literatuur'. Maar daar zijn sommige details blijkbaar toch van weggezakt...

Deze verwijzing naar Mozes (Exodus 17) geeft het gedicht een religieuze lading.

In het bijbelverhaal belooft God dat hij water uit de rots zal laten stromen. Als Mozes met zijn staf op de rots slaat, komt er inderdaad water uit. Het is dus God zelf die, met Mozes als instrument, het wonder voltrekt. Dankzij het water kan het volk, dat door de woestijn aan het trekken is, drinken, in leven blijven.

In dit gedicht van Vasalis is de 'ik' zelf de rots (versteend door verdriet). Zij vraagt iemand om haar te slaan. Misschien als iemand net als Mozes haar zou slaan, dat God het wonder kunnen voltrekken dat het water / het verdriet / de tranen zouden kunnen wegstromen. Het stromende water brengt leven - in dit geval voor haarzelf wellicht de kracht om verder te leven na het diepe verdriet.

Ik zal je aanvulling zeker toevoegen aan de betreffende pagina. Heel attent van je, dat je de moeite hebt genomen om dit toe te sturen. Ik kom er deze week niet toe, maar ik zal het komende week aan de pagina toevoegen.

Met poëtische groet,

Rozemarijn.



∗       ∗       ∗



Bespreking gedicht: Rozemarijn van Leeuwen (juni 2014)   © zie hieronder.
Gedicht: M. Vasalis, 'Steen'.

Overzicht alle besprekingen gedichten: Lijst gedichten met bespreking.




© copyright 2014. Het is alleen toegestaan om gegevens van deze pagina over te nemen met gebruikmaking van de volgende verwijzing:
Rozemarijn van Leeuwen, Versanalyse en interpretatie. M. Vasalis, Steen (2014). Bron: https://www.rozemarijnonline.net/poezie_gedichten.html.





Lees meer:

poëziegeschiedenis

kenmerken van poëzie        analyseren en interpreteren

alle gedichten met een bespreking




<    
  >